ژئومورفولوژیک، تغییرات خطوط ساحلی

۴-۳-۲. زمین‌شناسی و تکتونیک ۷۶
۴-۳-۳. منابع تأمین‌کننده آب دریای خزر ۷۷
۴-۳-۴. خلیج‌ها، جزایر و بنادر ۷۹
۴-۳-۵. شرایط اقلیمی گذشته و بازتاب تغییرات اقلیمی بر جغرافیای ساحلی ۷۹
۴-۳-۶. رابطه تغییرات اقلیمی و نوسان سطح آب دریای خزر ۸۰
۴-۳-۷. تغییرات سطح دریای خزر ۸۱
۴-۳-۸. عوامل مؤثر در نوسان آب دریای خزر ۹۱
۴-۴. بررسی تغییرات خطوط ساحلی در استان گیلان ۹۱
۴-۵. بررسی شواهد ژئومورفولوژی در سواحل انزلی ۹۲
۴-۵-۱.عوامل محدود کننده ژئومورفولوژیکی در محدوده بندر انزلی ۹۳
۴-۵-۱-۱. تلماسه‌های عرضی QTS ۹۳
۴-۵-۱-۲. تپه‌های ماسه‌ای ۹۴
۴-۵-۱-۳. واحد رسوبات آبرفتی رودخانه‌ای QAL1 ۹۷
۴-۵-۱-۴. رسوبات سدی برجای مانده (خاکریزهای طبیعی) رودخانه‌ای QAL2 ۹۸
۴-۵-۱-۵. پهنه‌های ماسه‌ای آزاد QSP ۹۸
۴-۵-۱-۶. مرداب و تالاب ۹۸
۴-۵-۲. شواهد پیشروی دریای خزر به خشکی ۱۰۰
۴-۵-۲-۱. وضعیت ساحل در منطقه انزلی ۱۰۰
۴-۵-۲-۲. وضعیت کلی پیشروی در خطوط ساحلی ۱۰۶
۴-۶. نواحی ساحلی در شهر انزلی ۱۰۷
۴-۷. تأثیر باد در ایجاد اشکال ژئومورفولوژیکی ۱۰۸
۴-۸. اثر نوسانات تراز آب دریای خزر ۱۰۹
۴-۹. تأثیر تغییرات سطح آب دریا در منطقه ساحل ۱۱۰
۴-۱۰. موانع و محدودیت‌های توسعه شهر انزلی ۱۱۱
۴-۱۰-۱. نحوه استقرار شهر بر اساس رقوم ارتفاعی ۱۱۳
۴-۱۰-۲. چگونگی نحوه استفاده از اراضی در شهر ۱۱۴
? فصل پنجم: ارزیابی فرضیه، نتیجه‌گیری و پیشنهادها ۱۱۵
۵-۱. ارزیابی فرضیه‌ها ۱۱۷
۵-۲. بحث و نتیجه‌گیری ۱۱۸
۵-۳. راهکارهای پیشنهادی ۱۲۳
فهرست منابع و مأخذ ۱۲۴
چکیده انگلیسی ۱۳۸

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ۳-۱: مجموع بارندگی سالانه در ایستگاه‌های تبخیرسنجی و سینوپتیک مستقر در سطح منطقه ۴۲
جدول ۳-۲: وضعیت بارندگی در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۴
جدول ۳-۳: سمت و سرعت باد غالب بر حسب نات دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۹
جدول ۴-۱: موقعیت جغرافیایی استان گیلان و محدوده مورد مطالعه ۵۳
جدول ۴-۲: تقسیمات سیاسی شهرستان بندر انزلی ۱۳۸۵ ۵۳
جدول ۴-۳: میانگین دمایی ماهان? ایستگاه بندر انزلی ۶۰
جدول ۴-۴: تغییرات میانگین ماهانه بارندگی در ایستگاه بندرانزلی ۶۱
جدول ۴-۵: میانگین بارندگی فصلی ایستگاه انزلی ۶۲
جدول ۴-۶: تغییرات میانگین ماهانه بارندگی در ایستگاه بندرانزلی ۶۲
جدول ۴-۷: متوسط ماهانه تعداد روزهای همراه با ابر در ایستگاه انزلی ۶۳
جدول ۴-۸: متوسط ماهانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی ۶۴
جدول ۴-۹: وضعیت روزهای یخبندان در ایستگاه انزلی ۶۵
جدول ۴-۱۰: حداکثر سرعت وزش باد در ایستگاه انزلی(متر بر ثانیه) ۶۶
جدول ۴-۱۱: توان آبی شهرستان بندر انزلی در سال ۱۳۸۵ ۶۸
جدول ۴-۱۲: طول سواحل محدوده مورد مطالعه ۷۴
جدول ۴-۱۳: مشخصات کلی بخش‌های مختلف دریای خزر ۷۵
جدول ۴-۱۴: مهمترین رودهایی که به دریای خزر می‌ریزند ۷۸
جدول ۴-۱۵: تعییرات سطح دریای خزر از قرن اول تا ۱۸۵۱ از نظر خانیکف ۸۳
جدول ۴-۱۶: تغییرات سطح دریای خزر از ۱۸۵۱ تا ۱۸۸۵ از نظر فیلیپوف ۸۴
جدول ۴-۱۷: تغییرات سطح دریای خزر از سال ۱۹۳۷ تا سال ۱۹۴۲ ۸۵
جدول ۴-۱۸: تغییرات سطح دریای خزر از سال ۱۹۴۳ تا سال ۱۹۵۰ بر حسب متر ۸۶
جدول ۴-۱۹: مشخصه نوسانات سطح آب دریای خزر، ایستگاه‌ بندر انزلی در سال‌های آبی
(۸۱-۱۳۸۰) و (۸۲-۱۳۸۱) ۸۹
جدول ۴-۲۰: خلاصه نتایج برازش نقشه‌های واحدهای رسوبی منطقه ساحلی بندرانزلی ۱۰۷
جدول ۴-۲۱: توزیع سطح شهر بندر انزلی برحسب کدهای ارتفاعی نسبت به سطح آبهای آزاد ۱۱۴

فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار ۳-۱: حداکثر بارندگی روزانه در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، طی دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۵
نمودار ۳-۲: نوسانات حداکثر بارندگی سالانه در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، طی دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۶
نمودار ۳-۳: تعداد روزهای با بارندگی به میزان صفر میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۶
نمودار ۳-۴: تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱ میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۷
نمودار ۳-۵: تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۵ میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۸
نمودار ۳-۶: تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱۰ میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰) ۴۸
نمودار ۳-۷: سمت و سرعت باد غالب ماهانه در ایستگاه بندر انزلی ۵۰
نمودار ۴-۱: تغییرات ماهیانه پارامترهای دما در ایستگاه بندرانزلی ۶۰
نمودار ۴-۲: تغییرات میانگین ماهانه بارندگی در ایستگاه بندرانزلی ۶۱
نمودار ۴-۳: درصد بارندگی فصلی سالیانه ایستگاه انزلی ۶۲
نمودار ۴-۴: میانگین ماهیانه پارامترهای رطوبت نسبی در ایستگاه بندرانزلی ۶۳
نمودار ۴-۵: متوسط ماهانه تعداد روزهای همراه با ابر در ایستگاه انزلی ۶۳
نمودار ۴-۶: متوسط ماهانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی ۶۴
نمودار ۴-۷: وضعیت روزهای یخبندان در ایستگاه انزلی ۶۵
نمودار ۴-۸: حداکثر سرعت وزش باد در ایستگاه انزلی (متر بر ثانیه) ۶۷

فهرست اشکال
عنوان صفحه
تصویر ۴-۱: اثر نوسانات تراز آب دریای خزر ۹۰
تصویر ۴-۲: نمایی از تصویر ماهواره‌ای سواحل گیلان ۹۲
تصویر ۴-۳: تصویر ریپل مارک در ساحل کاسپین ۹۳
تصویر ۴-۴: نمونه‌ای از تپه ماس
ه‌ای تثبیت شده در منطقه جفرود ۹۴
تصویر ۴-۵: نمونه‌ای از برخان ساحلی تثبیت شده با پوشش گیاهی در منطقه حسن رود ۹۵
تصویر ۴-۶: دریابار در سواحل حسن رود ۹۵
تصویر ۴-۷: جدیدترین ماسه‌های ساحلی در ساحل زیباکنار ۹۶
تصویر ۴-۸: نمایی از تالاب بندر انزلی ۹۹
تصویر ۴-۹: نمونه‌ای از پیشروی آب در سواحل انزلی ۱۰۰
تصویر ۴-۱۰: موج شکن و تخریب آن به‌وسیله پیشروی آب دریا ۱۰۲
تصویر ۴-۱۱: نمایی از تغییرات خطوط ساحلی در حوالی شهر انزلی ۱۰۳
تصویر ۴-۱۲: نمایی از منطقه ساحلی و تأسیسات مستقر در آن ۱۰۴
تصویر ۴-۱۳: نمایی از اسکله بندر انزلی در سال‌های اخیر ۱۰۶
تصویر ۴-۱۴: نمایی از تپه‌های ماسه‌ای در سواحل انزلی ۱۰۸
تصویر ۴-۱۵: نمایی از سواحل شنی در انزلی ۱۰۹
تصویر ۴-۱۶: نواحی ساحلی در طالب آباد انزلی و استخر‌های طبیعی بازمانده از دریا ۱۱۰
تصویر ۴-۱۷: تغییرات سطح آب دریا در منطقه ساحلی و تخریب کاربری‌های ساحلی ۱۱۱
تصویر ۴-۱۸: نمایی از محدودیت‌های توسعه شهر (مرداب انزلی در منطقه پیل علی باغ) ۱۱۲
تصویر ۴-۱۹: نمایی از ساخت وسازهای جدید در منطقه قلم گوده ۱۱۳
تصویر ۴-۲۰: نمایی از ساخت و سازهای جدید در اراضی غیر مجاز ۱۱۳
تصویر ۴-۲۱: نمایی از استفاده از زمین در اراضی غیر مجاز شهر انزلی ۱۱۵

فهرست نقشه‌ها
عنوان صفحه
نقشه ۱-۱: موقعیت شهرستان بندر انزلی در تقسیمات کشوری ۸
نقشه ۳-۱: مناطق همباران در سطح منطقه و شهرستان بندر انزلی ۴۳
نقشه ۴-۱: وضعیت زمین‌شناسی شهرستان بندر انزلی ۵۵
نقشه ۴-۲: دوران‌های زمین‌شناسی در پهنه استان گیلان ۵۶
نقشه ۴-۳: طبقات ارتفاعی (هیپسومتری) در شهرستان بندر انزلی ۵۸
نقشه ۴-۴: رودخانه‌های منتهی به تالاب در شهرستان بندر انزلی ۶۹
نقشه ۴-۵: پوشش زمین در شهرستان بندر انزلی ۷۲
نقشه ۴-۶: تصویر ماهواره‌ای از محدودیت‌های توسعه بندر انزلی ۷۳
نقشه ۵-۱: محدودیتهای ژئومورفولوژیکی در شهرستان بندر انزلی ۱۲۲

چکیده
تحقیق حاضر با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره‌گیری از روش‌های اسنادی و کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی به بررسی محدودیت‌های ژئومورفولوژیکی در توسع? فیزیکی شهرستان بندر انزلی و شناسایی و معرفی مناطق آسیب‌دید? آن پرداخته است؛ زیرا توسع? فیزیکی شهرها عموماً در ارتباط مستقیم با بستر طبیعی و عوارض ژئومورفولوژی است. لذا با توجه به این اهداف، نتایجی به شرح زیر بدست آمد: بندر انزلی دومین شهر پرجمعیت استان گیلان، با جمعیتی بیش از یکصدهزار نفر به صورت خطی در طول حدود ?? کیلومتر از سمت شمال به دریای خزر و از جنوب به تالاب انزلی محدود می‌شود و آبراهه‌ای که ارتباط دریا و تالاب را برقرار می‌سازد، شهر را به دو قسمت شرقی (غازیان) و غربی (انزلی) تقسیم نموده است. پیشروی آب دریای خزر و به تبع آن تالاب انزلی از دو سو در دهه اخیر خسارات فراوانی را بر شهر وارد ساخته است. به‌طوری‌که شورایعالی شهرسازی و معماری ایران را برآن داشت که برای حل این مشکل به چاره‌اندیشی بپردازد. نهایتاً مقرر شد که خط تراز ?? – متر (ارتفاع از سطح آب‌های آزاد) به عنوان لبه دریا محسوب و هرگونه ساخت و سازی ورای این رقوم به جز تأسیسات سبک و موقت ممنوع اعلام گردد. بر اساس این مصوبه، مقرر شد تأسیسات زیربنایی حیاتی شهر در رقوم بالای ??- متر احداث و به کاربری‌های مسکونی و سایر خدمات وابسته تا رقوم ?? – متر اجازه ساخت و ساز داده شود. بر این اساس حدود ?? درصد از سطح شهر بندر انزلی رقوم ناامن تلقی و نزدیک به ?? هزار جمعیت ساکن در آن بایستی به نقاط امن انتقال داده شوند. محدودیت‌های توسعه شهر در شمال دریای خزر و در جنوب تالاب انزلی و اراضی پست و آبگیر هستند که هیچگونه امکانی را برای توسعه در اختیار نمی‌گذارند. علاوه بر این، بالا آمدن سطح آب دریا طی سال‌های گذشته نیز بخش عمده‌ای از شهر را تخریب یا مورد تهدید قرارداده است. بر این اساس به نظر می‌رسد مناسب‌ترین اراضی برای توسعه شهر با منظور داشتن کدهای ارتفاعی امن(رقوم بالای ۲۴- متر) در امتداد شرقی یعنی امتداد مسیر جاده انزلی به رشت و در امتداد غربی یعنی حول محور ارتباطی انزلی به آستارا می‌باشند. اما این امکان نیز بدلیل خطی شدن بیشتر بافت شهر، تبعات خاص خود را به همراه خواهد داشت و باعث بالارفتن هزینه‌های خدمات زیربنایی شهر می‌گردد. بنابراین مناطق فوق قابل استفاده نمی‌باشد. مناسب‌ترین راه برای اسکان جمعیت و تأمین فضاهای خدماتی مورد نیاز، استفاده از بافت‌های خالی شهر و اراضی خاکی موجود و افزایش معقول میزان تراکم‌های ساختمانی و جمعیتی در بافت‌های موجود می‌باشد. بنابراین مهمترین محدودیت‌های ژئومورفولوژی در شهرستان انزلی دو عامل طبیعی یعنی مرداب انزلی و دریای خزر بوده که هر دو در توسعه شهر انزلی بسیار اثرگذار می‎باشد. البته تغییرات خطوط ساحلی و اشکال ژئومورفولوژی ایجاد شده در این نواحی نیز باعث عدم توسع? فیزیکی این شهرستان شده است.
واژگان کلیدی: محدودیت، ژئومورفولوژی، توسعه فیزیکی، شهرستان بندر انزلی

مقدمه
شهر بندر انزلی به جهت محصور شدن از دو جهت جغرافیایی (از سمت شمال با دریا و از سمت جنوب با تالاب بندرانزلی)، برای توسع? فیزیکی خود ناگزیر به سمت جهت‌های شرقی و غربی پیرامون خود حرکت می‌کند. طی این فرایند در نیم قرن اخیر چهار روستا از روستاهای حاشیه بلافصل شهر، قربانی توسعه فضایی
شهر شده و در آن ادغام شده‌اند. تراکم بالای جمعیت شهر بندر انزلی و کمبود اراضی آن، توسع? فیزیکی شهر را به دنبال داشته که تحولاتی را در داخل اراضی پیرامون شهر ایجاد می‌کند. این تحولات منجر به تغییرات کاربری اراضی روستایی و کشاورزی شده و رفته رفته سطح وسیعی از اراضی به ساخت و سازها اختصاص یافته است. شهر بندر انزلی به عنوان تنها نقطه شهری در شهرستان به کانون جذب جمعیت مهاجر تبدیل شده و این روند طی قرن اخیر شهر را با افزایش جمعیت و کاهش اراضی مواجه کرده است. روستاهایی همچون سوسر نویر و وقار در سال ۱۳۶۵ و روستاهای شالور کولیور در سال ۱۳۷۵ طی فرایند خزش شهر در آن ادغام شده‌اند. همچنین روستاهای بشمن و طالب‌آباد که در حاشیه بلافصل شهر واقع شده‏‌اند، از این قاعده مستثنی نبوده و مورد تهاجم ساخت و سازهای شهر قرار گرفته و محل اسکان جمعیت آن شده‌ است. بدین صورت از وسعت اراضی روستاها کاسته شده و با تبدیل شدن به سازه‌های شهری در محدوده شهری ادغام شده‌اند. در واقع شهر با رشد افقی خود به سمت روستاهای حاشیه حرکت کرده و اراضی روستایی را در خود حل می‏‌کند و با گذشت زمان، روستاها به صورت کامل توسط شهر بلعیده می‏‌شوند. تراکم جمعیت، کمبود زمین، شهر را ناگریز به توسعه به سمت اراضی پیرامونی هدایت می‏‌کند. بنابراین با توجه به وجود دو عامل طبیعی یعنی دریا و مرداب و اشکال ایجاد شده ژئومورفولوژی در نواحی ساحلی این تحقیق به بررسی محدودیت‌های ژئومورفولوژیکی در توسع? فیزیکی شهرستان بندر انزلی پرداخته و بر این اساس به پنج فصل زیر تقسیم شده است:
فصل اول: کلیات تحقیق؛
فصل دوم: مرور منابع، ادبیات تحقیق و پییشینه تحقیق؛
فصل سوم: روش اجرای تحقیق، مواد و روش؛
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها و یافته‌های تحقیق؛
فصل پنجم: ارزیابی فرضیه‌ها، بحث و نتیجه‌گیری و پیشنهادات.

۱-۱. بیان مسئله
گسترش فیزیکی شهرها فرآیندی پویا و مداوم است و طی آن محدوده‌های فیزیکی شهر و فضاهای کالبدی آن در جهات عمودی و افقی از حیث کمّی و کیفی افزایش می‌یابد. هر کدام از این دو روش، کالبد متفاوت و جداگانه‌ای از دیگری ایجاد می‌نماید. رشد فیزیکی به شکل افزایش محدوده شهر یا به اصطلاح گسترش افقی ظاهر می‌گردد و رشد عمودی به صورت درون‌ریزی جمعیت شهری و الگوی رشد شهر فشرده، نمایان می‌شود.
جامعه ما در طی صد سال گذشته صرف‌نظر از علت‌ها و تحت تأثیر تمدن غرب، دگرگونی‌های سریعی را متحمل شده است و نهایتاً شکل جدیدی به خود گرفته که از بسیاری جهات متفاوت با گذشته‌اش می‎باشد. این تغییرات در تمامی عرصه‌های جامعه به نحوی به وجود آمده که سازه‌های سنتی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی جامعه را به هم ریخته و زندگی جدید که در اثر نیازهای زمان

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.