یافته های پژوهش، مواد کتابخانه ای

دست یابند می بایست تکنولوژی RFID را براساس اولویت های بدست آمده از نتایج تحقیق در بخش های زیر بکار برند: فروش، انبار، تولید، تامین مواد، توزیع. همچنین یکی از مهمترین مشکلات بکارگیری این فنّاوری در این حوزه را، هزینه بالای آن می داند.

۲-۳-۲ پیشینه های خارج از ایران
مویر۱۷(۲۰۰۶)، در پژوهشی که به “بررسی زمینه های امنیتی فناوری RFID در کتابخانه فینیکس دانشگاه ایالت آریزونا” پرداخته است، اشاره دارد که: کتابخانه های مجری فنّاوری RFID و جایگزین کردن آن به جای سیستم بارکد در حال افزایش است. همچنین یافته های این پژوهش نشان می دهد که: خطرات احتمالی مربوط به استفاده از بکارگیری سیستم امنیتی RFID از جمله تهدیداتی است که می تواند به صورت بالقوه روشهای جاری عملیاتی را در کتابخانه ها با مشکل مواجه سازد و مسئولان کتابخانه ها و کتابداران باید همواره از این عوامل خطر آفرین آگاه باشند.
کارن۱۸، پورتر۱۹(۲۰۰۷) در یافته های پژوهش خود با عنوان:”مقدمه ای بر کاربردهای فناوری RFID در کتابخانه ها”، بیان می دارند که: کاربرد و مزایای ارائه شده توسط سیستم RFID دقیقا با نیازها و حوزه های رو به گسترش کتابخانه ها تطابق دارد. فنّاوری RFID می تواند به فرایندهای عمده و جاری کتابخانه ای از جمله قفسه خوانی و جستجوی منابع کمک کند. پیش از این تقریبا ۸% از کتابخانه های سراسر جهان از تکنولوژی RFID استفاده می کردند و در آینده ای نزدیک، این فنّاوری در سبد خرید کالاها وخدمات کتابخانه ها گنجانده خواهد شد. توسعه و ارزیابی کاربردی کتابخانه ای اثبات کرده است که فناوری RFID می تواند با موفقیت با سیستم های کتابخانه همگن و منسجم شود.
همچنین سیستم های RFID می توانند در سیستم های کتابخانه ای موجود به صورت منسجم قرار گرفته و راندمان فرایندهای عمده انجام گرفته در هر کتابخانه ای را بهبود بخشیده (ارتقاء دهد) و نیز کیفیت خدمات رائه شده توسط کتابخانه ها را افزایش دهد. توانایی RFID برای شناسایی منحصر به فرد موارد می تواند برای کتابخانه ها بسیار مفید و موثر باشد.
نیسو۲۰(۲۰۰۷)، موسسه اطلاعات استاندارد امریکا، در پژوهشی با عنوان “فنّاوری RFID در کتابخانه های امریکا” به کاربردهای وسیع این فناوری در حوزه های مختلف پرداخته، و استفاده از آن را برای همه مواد کتابخانه ای سفارش می کند.
یو۲۱(۲۰۰۷)، در پژوهشی با عنوان: “کاربرد RFID و مزایای آن برای کتابخانه ها”، به مزیت های استفاده از فنّاوری RFID اشاره می کند. یافته های این پژوهش، به کاربردهای مختلف فنّاوری RFID در کتابخانه ها می پردازد. بر اساس یافته های این پژوهش: “برای اقتصادی کردن و صرفه جوئی هزینه ها، اولین مرحله ای که باید مورد توجه قرار گیرد بکارگیری RFID در زمینه های خاص و به ویژه در مراکز نگهداری است. با استفاده از فنّاوری RFID می توان میزان موجودی، امنیت بخش های ورودی خروجی و جمع آوری آمار را بسیار مفیدتر و با اطمینان زیاد انجام داد. به نظر می رسد که توسعه بیشتر و پرداختن به مجموعه های دیگر و انواع مواد کتابخانه ای، پس از توسعه فن آوری بوجود آمده است”.
مدهوسودان۲۲(۲۰۱۰)، در پژوهشی که به پیاده سازی فنّاوری RFID در دو کتابخانه، انستیتو حقوق و کتابخانه ملی علوم و اسناد در شهر دهلی نو پرداخته، اشاره دارد: بعد از تکمیل روش RFID در هردو کتابخانه زمان ورودی و خروجی به کمتر از ۲۰ ثانیه در هر دقیقه کاهش یافته است و استفاده از کتابخانه ها نیز توسط مراجعه کنندگان تا حدود زیادی افزایش یافته است. البته در هیچ کدام از دو کتابخانه میزان صرفه جویی در وقت کارمندان در هنگام ورود و خروج مورد ارزیابی قرار نگرفت. شاید میتوان گفت که هزینه های سنگین از جمله چالش های پیش رو در رابطه با استفاده از فنّاوری RFID می باشد.
وسیشتا۲۳(۲۰۱۰)، در مقاله ای که به “کاربرد فنّاوری RFID در کتابخانه مرکزی دانشکده علوم و فنّاوری پی ای سی شهر چندیگر هند” پرداخته،: تصویر دقیقی از چگونگی کار سیستم RFID ارائه می دهد و از آن به عنوان یک راهنمای موثر در کتابخانه ها نام برده، که به وسیله آن بر مزیت های عمده RFID از جمله امکان بارگذاری یا تخلیه بار می توان استفاده کرد. ضریب اعتماد بالا، سرعت زیاد و دسترسی و جابجائی خودکار مواد و کتب از جمله مزیت های این روش است.
یافته های پژوهش های مورد بررسی را می توان چنین بیان نمود:
جایگزینی سریع این فنّاوری بجای بارکد
صرفه جویی در هزینه ها
کاهش زمان حضور مراجعه کنندگان در کتابخانه
بالارفتن ضریب امنیت مجموعه
ارائه خدمات بهتر به اعضاء
صرفه جویی در هزینه قفسه خوانی
همچنین، با بررسی نتایج مطالعه های موجود می توان دریافت که، با توجه به مزیت های بسیار این فنّاوری، یکی از مهمترین موانع بکار گیری آن، عدم توان پرداخت هزینه های اولیه آن از سوی موسساتی است که خواهان بکارگیری این فنّاوری اند.

فصل سوم
روش شناسی پژوهش

۳-۱ مقدمه
در این فصل، نخست روش شناسی پژوهش، نوع پژوهش و جامعه آماری تشریح شده، سپس به ابزار گردآوری داده ها، تعیین میزان روایی و پایایی این ابزار، و بالاخره روش های بکار رفته برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها پرداخته می شود.
۳-۲ روش بکار رفته در تحقیق
پژوهش حاضر پیمایشی – توصیفی، و از نوع کاربردی است. پژوهش توصیفی، به پدیده هایی می پردازد که به صورت طبیعی رخ می دهن
د و در آن هیچ دستکاری آزمایشی صورت نمی گیرد. همچنین پژوهش توصیفی … بر ساختن فرضیه و آزمایش آن، تحلیل روابط بین متغیرهای دستکاری شده، و پروراندن قوانین کلی توجه دارد. (میرزائی، ۱۳۸۸)

این نوع تحقیق، می تواند برای پاسخ به سئوال های پژوهش از انواع زیر مورد استفاده قرار گیرد:
ماهیت شرایط موجود چگونه است؟
چه رابطه ای میان رویدادها وجود دارد؟
وضعیت موجود چگونه است؟ (عباسی، ۱۳۸۸)

۳-۳ جامعه آماری
همه مسئولان کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می دهند، که به استناد کتاب، “فهرست مستند نهادها، سازمان ها و مؤسسات دولتی ایران” (۱۳۸۶)، تعداد ۵۴ دانشگاه را شامل می شود.. برای کل جامعه مورد پژوهش پرسشنامه ارسال شد، اما پس از پیگری های زیاد متاسفانه، فقط ۳۸ کتابخانه که فهرست آنها در جدول ۳-۱ آمده است، پرسشنامه ها را عودت دادند.

جدول ۳-۱ فهرست الفبائی ۳۸ دانشگاه جامعه آماری پژوهش
دانشگاه اراک
دانشگاه ارومیه
دانشگاه اصفهان
دانشگاه الزهراء
دانشگاه ایلام
دانشگاه بجنورد
دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه بیرجند
دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
دانشگاه تبریز
دانشگاه تربیت مدرس
دانشگاه تربیت معلم سبزوار
دانشگاه خواجه نصیر طوسی
دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه رازی
دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان
دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی امیر کبیر
دانشگاه صنعتی سهند
دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه علامه طباطبائی
دانشگاه علم و فرهنگ
دانشگاه علوم کشاورزی گرگان
دانشگاه علم و صنعت ایران
دانشگاه فردوسی مشهد
دانشگاه قم
دانشگاه گیلان
دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی
دانشگاه مراغه
دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان
دانشگاه یزد

۳-۴ روش جمع آوری داده ها
روش جمع آوری اطلاعات پرسشنامه است. برای ارسال پرسشنامه ها، ابتدا به جهت سرعت و سهولت در کار، از طریق پست الکترونیک اقدام شد. به این منظور، پژوهشگر برای بدست آوردن آدرس پست الکترونیک کتابخانه ها و مسئولان مورد نظر (رئیس یا معاون کتابخانه)، ابتدا با جستجو در وبگاه دانشگاه ها و کتابخانه هایی که وبگاه مستقل داشتند، مراجعه و ضمن یادداشت کردن آدرس آنها، برای همه آنها از طریق پست الکترونیک پرسشنامه ارسال کرد، که تنها سه کتابخانه (۵ درصد) به این روش پاسخ مثبت دادند. پس از ناموفق بودن این روش؛ پژوهشگر (ضمن شرکت، در کارگاه شرکت السویر، ویژه مسئولان کتابخانه های دانشگاهای وزارت علوم، که در تاریخ ۸ آبان ۸۹ در دانشگاه تهران برگزار شد)، اقدام به توزیع پرسشنامه، به مسئولان حاضر در این کارگاه نمود، که از این طریق نیز جواب ده پرسشنامه، دریافت شد. سپس، اقدام به ارسال پرسشنامه از طریق پست سفارشی نمود، و پس از پیگیری های مکرر، و بعد از بیش از یک ماه انتظار، تنها ۲۵ پرسشنامه دیگر دریافت شد، که جمعا تعداد ۳۸ پرسشنامه، دریافت، که این تعداد، ۳۷/۷۰ درصد جامعه آماری را تشکیل می دهد.

۳-۵ توصیف ابزارها و جمع آوری داده ها
همان گونه که بیان شد، ابزار جمع آوری اطلاعات این پژوهش، پرسشنامه است. پرسشنامه این پژوهش شامل ۳ سئوال دموگرافیک، ۶ سئوال زمینه ای، و ۲۵ سئوال اصلی بسته (با مقیاس ۵ گزینه ای لیکرت۲۴)، و یک سئوال باز، جهت ارائه نظرات است. سئوالات دموگرافیک، مشخصات پاسخ دهنده را از نظر جنسیت، رشته تحصیلی(از نظر میزان انطباق با مسئولیت یعنی کتابدار بودن یا نبودن)، و میزان تحصیلات، مورد ارزیابی قرار می دهد. سئوالات زمینه ای امکانات و تجهیزات کتابخانه مورد نظر، از قبیل: نرم افزار مورد استفاده، میزان بودجه، نوع اداره مخزن، مجموعه مدارک، تعداد کارکنان و نوع تخصص آنها، پرداخته است. پرسش های اصلی، شامل ۲۵ پرسش، در پنج بخش، که به تعداد پرسش های اساسی پژوهش، به شرح زیر، قرار گرفته است؛ ۶ سئوال، جهت بررسی، “میزان آشنایی مسئولان کتابخانه ها با فنّاوری RFID”، ۳ سئوال، درباره، “هزینه های اولیه خرید و راه انداز سیستم”، ۵ سئوال، درباره، “حجم مجموعه و ارتباط آن با بکارگیری فنّاوری RFID”، ۷ سئوال، درباره “امکانات و توانایی های نرم افزار کتابخانه ای مورد استفاده کتابخانه ها”، و ۴ سئوال پایانی، اختصاص به، “بررسی نظرات مسئولان کتابخانه ها، درباره بکارگیری فنّاوری RFID و نقش آن در کاهش هزینه ها”، دارد.

۳-۶ روش های آماری تجزیه و تحلیل
پس از رمز گذاری، و محاسبه نمرات مربوط به متغیرها، اطلاعات بدست آمده از ۳۸ پرسشنامه (۷۱ درصد جامعه آماری)؛ برای کاهش خطا، و سرعت و سهولت در کار، ابتدا داده ها وارد “جدول استخراج داده ها از پرسشنامه” شده، سپس داده ها از روی جدول مذکور وارد نرم افزار SPSS ویرایش ۱۶ گردیده است، تا برای تجزیه و تحلیل اطلاعات در فصل ۴ و ۵ پژوهش، مورد استفاده قرار گیرد.

۳-۷ توصیف پرسشنامه
توصیف پرسشنامه، به بررسی روایی و پایایی آن می پردازد. روایی، مشخصه ای است، که، آنچه را عملا مورد سنجش قرار گرفته است، به آن مورد که قصد سنجش آن را داشته ایم، ربط می دهد. (پائو، ۱۳۷۹)
براین اساس، و برای تعیین روایی پرسشنامه محقق ساخته، ابت
دا از روش اعتبار محتوا استفاده شد. بدین منظور، ابتدا پرسشنامه، بین ۲۵ کتابدار (کارشناس ارشد و کارشناس با سابقه بیش از ۱۰ سال کار در کتابخانه) و روسای کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار، توزیع شد، تا چگونگی سئوال ها مورد ارزیابی قرار گیرد، و پس از اطمینان یافتن از میزان روایی، پایایی آن نیز، به شرح زیر مورد بررسی قرار گرفت.
امّا؛ پایایی، مشخصه ایست که، درجه ثبات یا یکدستی داده های گردآوری شده توسط ابزار مورد استفاده را در طول زمان نشان می دهد.(پائو، ۱۳۷۹)
از آنجایی که این پرسشنامه براساس یک سیاهه دقیق و کنترل شده تهیه گردیده است، نتایج بدست آمده، با استفاده از اعتبار محتوا، نشان داد که پرسشنامه مطابق با سئوال های پژوهش بوده، و همان عواملی را که انتظار می رفت، سنجیده است. به همین دلیل از روایی لازم برخوردار است.
جهت تعیین پایایی پرسشنامه، پیش آزمون بر روی ۱۵ کتابخانه دانشگاهی استان خراسان، صورت گرفت. ضریب آلفای کرونباخ برای تعیین پایایی پرسشنامه، از طریق یکبار اجرای آزمون می باشد، و مقدار آن بین صفر و یک متغیّر است. هرچه این مقدار از ۵/۰ بزرگتر باشد، میزان پایایی بالاتر است، و اگر این عدد از ۵/۰ کمتر باشد، از پایایی آن کاسته می شود. بدین ترتیب ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده توسط نرم افزار SPSS، برای این پرسشنامه (۸۹/۰=a) می باشد، که نشان دهنده هماهنگی درونی بین سئوال های پرسشنامه، و درنتیجه، نشانه ی اعتبار آن است.

محدودیت های پژوهش
موانع و مشکلات پژوهشی در ایران، تا حدودی مشابه است، در زیر، به بعضی از آنها که این پژوهش نیز از آن بی نصیب نبوده، اشاره، همچنین برخی از محدودیت های خاص پژوهش حاضر به شرح زیر بیان می شود:
۳-۸-۱ دشواری دسترسی به آمارهای مربوط به جامعه مورد پژوهش، و نبودن اطلاعات رسمی و معتبر، درباره آنها.
۳-۸-۲ به روز نبودن اطلاعات، ازجمله پست الکترونیک کتابخانه ها، که در وبگاه های دانشگاه ها یا کتابخانه ها آمده بود.
۳-۸-۴ عدم تمایل به ارائه اطلاعات در خصوص بودجه، که یکی از مهمترین عوامل پاسخ ندادن بعضی از کتابخانه ها، به پرسشنامه بوده است.

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل
داده ها

۴-۱ مقدمه
همان گونه، که در فصل پیش گفته شد، پس از ارسال پرسشنامه ها از روش های مختلف، به کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، و دریافت پاسخ از ۳۸ کتابخانه (۷۱ درصد جامعه آماری)، و پس از استخراج اطلاعات از پرسشنامه ها، و وارد نمودن آنها به “جدول استخراج داده از پرسشنامه”، اطلاعات بدست آمده، از روی جدول مذکور وارد نرم افزار SPSS ویرایش ۱۶ گردید، تا برای مرحله اصلی، یعنی تجزیه و

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *