موانع و محدودیت، ساختار اقتصادی

به‌صورت کنونی پدید آوردند. فعالیتهای زمین‌ساختی با حضور و بالا آمدگی کوه‌های قفقاز و البرز در باختر و خاور فرورفتگی‌های کورا، ترک و کاکن، در باختر و جنوب خزر، گسترش بستر حوضه عمیق جنوبی، ناهمواری‌های کم ارتفاع بخش خاوری و حوضه کم شیب شمال خزر نمود یافته‌اند. چهره عمومی بستر و سواحل خزر نیز عمدتاً ناشی از ساختارهای یاد شده‌اند که در زمان طولانی پدید آمده‌اند. نوسان بلند مدت تراز آب خزر دارای دامنه ۱۵۰ متر می‌باشد به گونه‌ای که مساحت حوضه خزر از ۳ ۱۰*۱۵ تا ۵ ۱۰*۱۵ کیلومتر مربع تغییر داده است. نوسان تراز آب خزر با تغییر افق تاثیر عواملی چون موج، جریان و رودخانه سبب شکل‌گیری عوارض جدیدی شده که آنها را می‌توان در بستر و سواحل خزر ردیابی کرد. در زمان کاهش تراز آب، رودخانه‌ها رسوبات دریایی قدیمی را حفر کرده تا به ساحل جدید برسند. وضعیت کنونی ساحل خزر شامل مرداب‌ها، خلیج‌ها، زبانه‌های ماسه‌ای بزرگ و دلتاها از حدود ۱۰ هزار سال پیش با روند عمومی کاهنده تراز آب ایجاد شده‌اند البته در چند دهه اخیر عوامل انسانی نیز به یکی از پارامترهای اساسی در تغییر شکل سواحل وارد شده‌اند که با ساخت سازه‌های ساحلی رودخانه‌ای مانع از عملکرد طبیعی در بازسازی ساحل گشته و فرایندهای فرسایش را تقویت می‎کنند.
– ملکی (۱۳۷۶)، در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان “شناخت شهر سنندج و روند توسع? فیزیکی آن در دوره‌های مختلف” به منظور بررسی و تحلیل و جهات و موانع توسع? فیزیکی شهر مطالعاتی انجام داده است تا با دیدی معقول به آینده در رفع تنگناهای توسعه و مشکلاتی ناشی از جمعیت که در توسع? فیزیکی شهر نقش مهمی دارد پرداخته شود.
– غضنفرپور (۱۳۷۶)، در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان “نقش جمعیت در توسع? فیزیکی شهر سیرجان” به این نتایج دست پیدا کرد: ۱- جمعیت اثر تعیین کننده‌ای به گسترش شهر داشته زیرا رشد آن یکی از بالاترین درصد‌های رشد انسانی بوده است. ۲- ساختار اقتصادی، وجود درآمد مناسب، با صرفه بودن فعالیت‌های مختلف اقتصادی جاذبه‌های خاصی را ایجاد کرده است. ۳- اقتصادی پویا سبب جذب سرمایه‌ها و افزایش درآمد شده است. ۴- فعالیت‌های تجاری و خدماتی بیشترین درصد سود را داشته است. ۵- شاغلین در بخش خدمات بیشترین درصد از جمعیت شاغل را به خود اختصاص داده است. ۶- مهاجرت در پی جاذبه‌های اقتصادی صورت پذیرفته است.

۳-۱. روش اجرای تحقیق
شیوه تحقیق در بررسی منطقه مورد مطالعه به معنای تبیین حرکت در جهت رسیدن به حقایق مربوط به بررسی محدودیت‌های ژئومورفولوژیکی در توسع? فیزیکی شهرستان بندر انزلی می‌باشد. همانطور که فیلسوف برجسته کارل پوپر به درستی تأکید نموده است. علم و پژوهش علمی با مسئله آغاز می‌شود، در یک فرایند منطقی و به هم پیوسته از طریق صورت‌بندی فرضیه‌ها و ارائه نظریه، کوشش جهت حل مسأله صورت می‌گیرد. این تز فلسفی- علمی درباره پژوهش‌های طبیعی به عنوان یکی از اعضای خانواده پژوهش‌های علمی می‌تواند صادق باشد. از نظر “کارل پوپر” یک پژوهش و مطالعه که داعیه علمی بودن دارد، منطقاً می‌بایستی یک فرایند منطقی و علمی را طی کند. فرایند سه گانه عبارت است: ۱- مسئله یابی ۲- مسئله‌شناسی ۳- مسئله گشایی(نجاتی، ۱۳۸۳: ۵۱).
تحقیق حاضر با توجه به فرایند سه گانه اشاره شده در نظریه کارل پوپربه صورت تحلیلی- توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. و جهت جمع‌بندی اطلاعات توصیفی از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی و جهت شناسایی اشکال ژئومورفولوژی از مشاهدات میدانی و سایت‌های اینترنتی و غیره استفاده گردیده است.
۳-۱-۱. روش تحلیلی
در این روش ابتدا به تهیه اطلاعات و داده‌های خام پرداخته و سپس با توجه به داده‌های مربوطه به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته شده است. همچنین پس از تهیه داده‌های اسنادی و کتابخانه‌ای هر یک را دسته‌بندی نموده و در فصول خود استفاده گردیده است. برخی از داده‌های آماری و اسنادی نیاز به تجزیه و تحلیل داشته که پس از طبقه‌بندی در این مرحله به تحلیل و بررسی آنها پرداخته شده است.
۳-۱-۲. روش توصیفی
تحقیق توصیفی برخلاف تحقیق برآوردی و ارزشیابی، بر ساختن فرضیه‌ و آزمایش آن، ‏تحلیل روابط بین متغیرهای دست‌کاری نشده، و پروراندن قوانین کلی توجه دارد. برخلاف روش‌ تجربی (آزمایشی) ‏که در آن متغیرها با مداخله محقق بدقت تنظیم و دست‌کاری می‌شوند، در تحقیق توصیفی متغیرهائی انتخاب ‏می‌شوند و مورد مشاهده قرار می‌گیرند که هم‌اکنون وجود دارند یا قبلاً اتفاق افتاده‌اند.‏‏ در تحقیق توصیفی متغیرها انتخاب می‌شوند و مورد مشاهده قرار می‌گیرند و معمولاً متغیرها توسط ‏محقق دستگاری نمی‌شوند. و برای وقوع پدیده‌ها شرایطی را به وجود نمی‌آورند. جامعه مورد بررسی در ‏تحقیق توصیفی وسیع و نامحدود است و نمونه‌گیری رکن اصلی تحقیق توصیفی می‌باشد؛ برای تعمیم ‏یافته‌ها به کل جامعه نیاز به تدوین فرضیه دارد. دامنه تحقیق توصیفی بسیار وسیع و نامحدود است از ‏این رو بعضی از صاحب ‌نظران آن را شامل همه انواع روش‌های تحقیق بجز تاریخی و آزمایشی می‌دانند. ‏محقق سعی دارد تا آنچه هست را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش دهد و نتایج عینی را ‏از موقعیت بگیرد.‏ تحقیق توصیفی،‌ آنچه را که هست توصیف و تفسیر می‌کند و به شرایط یا روابط موجود،‌ عقاید مت
داول، فرآیندهای ‏جاری، آثار مشهود و یا روندهای در حال گسترش توجه دارد. توجه آن در درجه اول به زمان حال است، هر چند ‏غالباً رویدادها و آثار گذشته را نیز که به شرایط موجود مربوط می‌شوند مورد توجه قرار می‌دهد.‏ پس تحقیق توصیفی به عنوان تحقیق غیرتجربی نامیده می‌شود، با روابط بین متغیرها، ساختن فرضیه‌، ‏آزمون فرضیه‌ها، پروراندن مفاهیم و قوانین کلی، اصول و یا نظریه هائی که دارای روائی جهان شمول ‏است سروکار دارد و به روابط تابعی توجه دارد،‌ در این تحقیق متغیرها دست‌کاری نمی‌شوند و آنچه که ‏هست توصیف و تفسیر می‌کند (حافظ نیا، ۱۳۸۷: ۶۲).
در این تحقیق نگارنده با توجه به مشاهدات میدانی به توصیف هریک از موانع و محدودیت‌های تحقیق اشاره نموده و برخی از موارد را با تهیه عکس به نمایش گذاشته است.
۳-۲. مواد (داده‌های مورد نیاز)
در این تحقیق مواد لازم داده‌های اقلیمی از سازمان هواشناسی استان گیلان و داده‌های جمعیتی از مرکز آمار ایران و سالنامه‌های آماری سرشماری نفوس و مسکن شهرستان انزلی در چهار دوره سرشماری بوده (۸۵-۱۳۴۵) و نقشه‌های توپوگرافی، زمین‌شناسی، خاک، کاربری اراضی و پوشش گیاهی می‌باشد. که از سازمان‌های مختلف تهیه گردیده است.
در بررسی توپوگرافی و منابع آب حوضه‌های فوق از نقشه‌های توپو گرافی، انزلی و رشت، فومن، سنگاچین و رضوانشهر در مقیاس ۱:۵۰۰۰۰سازمان جغرافیایی نیرو‌های مسلح در سال ۱۳۸۳ استفاده شده است.
در بررسی خاک حوضه‌ها از نقشه‌های قابلیت و استعداد اراضی مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰ مؤسسه آب و خاک وزارت کشاورزی در سال ۱۳۷۰ استفاده شده است.
در بررسی پوشش گیاهی حوضه‌های فوق از نقشه‌های کاربری و اراضی مقیاس ۱:۱۰۰۰۰۰وزارت کشاورزی برگ رشت، انزلی و رضوانده استفاده شده است.
در بررسی زمین‌شناسی حوضه از نقشه‌های زمین‌شناسی انزلی در مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰ سازمان زمین‌شناسی تهیه شده در سال ۱۳۷۸ و نقشه انزلی و خلخال ـ رضوانشهر در مقیاس ۱:۱۰۰۰۰۰ سازمان زمین‌شناسی کشور در سال ۱۳۸۲ استفاده شده است.

۳-۲-۱. پهنه‌بندی بارش سالانه در سطح منطقه مورد مطالعه
با تهیه و خالص‌سازی آمار بارندگی سالانه از تعدادی از ایستگاه‌های هواشناسی مستقر در سطح منطقه (جدول شماره ۳-۱) و پهنه‌بندی آنها در نرم‌افزار جغرافیایی ArcGIS، نقشه مناطق همباران (نقشه شماره ۳-۱) محاسبه شد. به دلیل برخی از محدودیت‌های پیش‌ِ روی محقّق، دور? آماری موردنظر ۱۰ ساله (۹۰ – ۱۳۸۰) انتخاب گردید.
بر این اساس، در مناطق غربی و جنوب غربی شهرستان بندر انزلی از حجم بارش‌های سالانه کم شده اما در نواحی شمالی، شمال شرقی و جنوب شرقی این شهرستان، بارش‌ها افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد. همچنین با توجه به این نقشه مشخص شد که شهر بندر انزلی و روستاهای دهستان لیچارکی حسن‌رود از مقدار بارش سالانه بیشتری در مقایسه با روستاهای دهستان چهارفریضه این شهرستان برخوردار هستند.

جدول ۳-۱: مجموع بارندگی سالانه در ایستگاه‌های تبخیرسنجی و سینوپتیک مستقر در سطح منطقه
سال آماری
قلعه رودخان
ماسوله
آستانه
چوبر شفت
ناو
کسما
ماسال
خرجگیل
رشت
انزلی
۸۱ – ۸۰
۱۳۵۴
۱۱۸۹.۵
۱۴۰۱
۱۲۳۸
۷۰۸.۵
۹۲۸
۱۱۰۳.۵
۱۲۱۷
۱۳۶۴.۸
۱۹۰۳.۶
۸۲ – ۸۱
۱۶۴۵
۱۲۰۱.۲
۱۵۵۸.۵
۱۶۹۳.۵
۸۱۱.۴
۹۹۳
۱۰۹۰.۵
۱۳۵۴.۸
۱۱۵۶
۱۴۲۴.۸
۸۳ – ۸۲
۱۷۳۰.۴
۱۱۰۸
۱۴۷۹
۱۶۵۲.۵
۷۳۱.۱
۱۴۰۵.۵
۱۲۵۹
۱۴۵۸.۲
۱۴۴۶.۵
۱۸۴۷.۶
۸۴ – ۸۳
۱۶۶۱.۵
۱۰۱۹.۵
۱۴۰۷.۵
۱۴۴۹
۷۲۳.۴
۱۲۱۷
۱۱۵
۱۹۴.۷
۱۶۱۶.۶
۱۹۸۱.۵
۸۵ – ۸۴
۱۳۲۶.۵
۸۰۴.۵
۱۰۳۱
۱۱۰۲.۵
۶۰۹.۲
۹۲۰
۹۱۳.۵
۱۱۳۳.۹
۱۴۵۷.۶
۱۶۰۵.۱
۸۶ – ۸۵
۱۷۸۱
۱۰۶۶
۱۲۸۴.۵
۱۳۴۰.۵
۸۶۶.۱
۱۰۸۳
۱۱۹۲
۱۳۱۴.۱
۱۴۴۰
۱۹۲۹.۲
۸۷ – ۸۶
۱۳۶۹.۵
۹۹۸.۲
۸۹۰.۵
۱۰۴۱.۵
۴۹۹.۴
۷۱۹
۸۳۴.۵
۱۱۶۹.۴
۱۰۵۱.۱
۱۳۶۰.۸
۸۸ – ۸۷
۱۶۳۸.۵
۱۲۱۳.۷
۱۳۵۵.۵
۱۳۴۸
۶۹۹.۲
۱۰۰۱
۱۰۰۱.۵
۱۴۸۹.۱
۱۲۸۹.۶
۱۸۲۸.۳
۸۹ – ۸۸
۱۵۰۳
۱۲۱۱.۷
۱۰۲۲
۱۲۹۸.۵
۷۰۸.۵
۱۰۱۳.۵
۱۱۱۸.۵
۱۳۰۴.۲
۹۹۵.۸
۱۴۳۸.۸
۹۰ – ۸۹
۱۶۴۷
۱۲۲۶.۳
۱۳۱۲
۱۶۱۲
۶۲۲.۹
۱۰۶۵
۹۶۷
۱۳۰۰.۶
۸۳۱.۳
۱۳۳۶.۱
میانگین
۱۵۶۵.۶۴
۱۱۰۳.۸۶
۱۲۷۴.۱۵
۱۳۷۷.۶۰
۶۹۷.۹۷
۱۰۳۴.۵۰
۹۵۹.۵۰
۱۱۹۳.۶۰
۱۲۶۴.۹۳
۱۶۶۵.۵۸
مأخذ: سازمان آب منطقه‌ای استان گیلان

نقشه مناطق همباران

جدول ۳-۲: وضعیت بارندگی در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰)
تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱۰ میلیمتر و یا بیشتر
تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۵ میلیمتر و یا بیشتر
تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱ میلیمتر و یا بیشتر
تعداد روزهای با بارندگی بیش از صفر میلیمتر
حداکثر بارندگی روزانه
ماه
۷
۹
۱۳
۱۵
۲۴۰
مهر
۷
۹
۱۲
۱۵
۲۶۷
آبان
۷
۹
۱۲
۱۴
۱۲۵
آذر
۶
۸
۱۲
۱۴
۱۰۴
دی
۴
۷
۱۰
۱۳
۷۴
بهمن
۴
۶
۱۱
۱۵
۸۲
اسفند
۲
۴
۸
۱۳
۶۷
فروردین
۱
۳
۷
۱۲
۸۰
اردیبهشت
۲
۲
۴
۷
۱۷۳
خرداد
۲
۲
۴
۶
۹۵
تیر
۳
۴
۷
۹
۱۴۰
مرداد
۷
۸
۱۱
۱۴
۳۵۳
شهریور
۵۰
۷۱
۱۰۹
۱۴۷
۳۵۳
سالانه

۳-۲-۲. حداکثر بارندگی روزانه
براساس نتایج آمارهای منتشر شده (جدول شماره ۳-۲) مشخص شد که در طی دوره آماری ۵۹ ساله، حداکثر مقدار بارش روزانه در ماه شهریور با ۳۵۳ میلیمتر اتفاق افتاده است که در نوع خود یک رکورد کم سابقه را بازگو می‌کند۱۳. همچنین کمترین مقدار بارش روزانه در طی این دوره آماری برای فرودین ماه (۶۷ میلیمتر) ثبت شده است. این آمار بارندگی محدودیت‌هایی را بدین شرح بازگو می‌کند:
در زمان برداشت بسیاری از محصولات زراعی از جمله برنج (که معمولاً به اواخر مرداد و اوایل شهریور ختم می‌گردد)، بارندگی‌های شدید و سیل‌آسا، محدودیت‌های زیادی برای کشاورزان ایجاد کرده و اغلب خسارات‌های قابل توجهی را برای محصولات‌شان بوجود می‌آورد. از سوی دیگر در ماه شهریور که فعالیتهای گردشگری در این شهرستان در اوج خود قرار دارد، به دلیل ایجاد عدم آسایش اقلیمی برای گردشگران و ناخوشایند بودن این حجم بارندگی که بسیاری از فعالیتها را با مشکل مواجه می‌کند، موجبات رکورد این صنعت فصلی را در سطح شهرستان و حتی منطقه فراهم خواهد ساخت.

نمودار ۳-۱: حداکثر بارندگی روزانه در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، طی دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰)

در نمودار شماره ۳-۱، نوسانات حداکثر بارندگی سالانه در ایستگاه بندر انزلی نشان داده شده است. به طوری که مقدار میانگین این نوسانات برابر با ۱۳۱.۴۳ میلیمتر می‌باشد و در کل دوره آماری، ۴۳ سال کمتر از مقدار میانگین و ۱۷ سال بیشتر از مقدار میانگین بوده است.

نمودار ۳-۲: نوسانات حداکثر بارندگی سالانه در ایستگاه سینوپتیک بندر انزلی، طی دوره آماری (۱۳۸۹-۱۳۳۰)

۳-۲-۳ تعداد روزهای با بارندگی به میزان صفر میلیمتر و یا بیشتر
در طی دوره آماری مورد نظر در ایستگاه سینوپتیک انزلی، بطور میانگین چیزی در حدود ۱۴۷ روز از سال، با بارندگی های کمتر از ۱ میلیمتر همراه بوده است که در این میان بیشترین و کمترین سهم ماهانه به ترتیب به ماه‌های مهر با ۱۵ روز و ماه تیر با ۶ روز، مربوط می شود.

نمودار ۳-۳: تعداد روزهای با بارندگی به میزان صفر میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰)
۳-۲-۳. تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱ میلیمتر و یا بیشتر
طبق نتایج مندرج در جدول شماره ۳-۲، در ایستگاه سینوپتیک انزلی، بطور میانگین چیزی در حدود ۱۰۹ روز از سال، با بارندگی های بیشتر از ۱ میلیمتر (و یا کمتر از ۵ میلیمتر) همراه بوده است که در این میان بیشترین و کمترین سهم ماهانه به ترتیب به ماه‌های مهر با ۱۳ روز و ماه‌های خرداد و تیر هر یک با ۴ روز، مربوط می شود.

نمودار ۳-۴: تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۱ میلیمتر و یا بیشتر در ایستگاه بندر انزلی، (۱۳۸۹-۱۳۳۰)

۳-۲-۴ تعداد روزهای با بارندگی به میزان ۵ میلیمتر و یا بیشتر
در طی دوره آماری مورد نظر در ایستگاه سینوپتیک انزلی، بطور میانگین چیزی در حدود ۷۱ روز از سال، با بارندگی‌های بین ۵ تا ۱۰ میلیمتر همراه بوده که ماه‌های مهر و آبان و آذر، هر یک با ۹ روز، بیشترین تعداد روزهای با این مقدار

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *