عملکرد تحصیلی، ارزش ادراک شده

عمل خواهند کرد و دانش‌آموزانی که قصد ادامه تحصیل دارند نیز همین طور. پژوهش‌ها در ادبیات نگرش نشان می‌دهند که قصدها پیش بینی کننده‌ی مهمی برای رفتار هستند ( آژن۵۷ و فیش بین۵۸، ۱۹۸۰).
این الگوی انگیزشی نه تنها به لحاظ نظری درست است بلکه با متون ترک تحصیل نیز هم سویی دارد. نخست این که؛ با توجه به بافت اجتماعی، دانش‌آموزان ترک تحصیل کرده به نسبت دانش‌آموزان دیگر، گزارش کرده‌اند که در فرایند تصمیم‌گیری در مدرسه بسیار کمتر مشارکت داشتند، اغلب به آنها گفته می‌شد که خود را اصلاح کنند و غالبأ تادیب می‌شدند (دان۵۹ ۱۹۹۲). همچنین آنها گزارش داده‌اند که کمتر روابط معلم ـ شاگرد مثبتی داشته‌اند و معلمان آنها را کنترل می‌کردند (بییردن۶۰، اسپنسر۶۱ و موراکو۶۲، ۱۹۸۹؛ دان ۱۹۹۲).
دوم این که در ارتباط با ادراک دانش‌آموزان از شایستگی۶۳ و خود پیروی۶۴، دیده شده است که دانش‌آموزان ترک تحصیل کرده ادراک پایینی از شایستگی تحصیلی ( هورویتز۶۵، ۱۹۹۲) و خود پیروی (دان ۱۹۹۲) در مقایسه با دانش‌آموزانی دارند که به تحصیل خود ادامه داده‌اند. و آخر این که، در ارتباط با انگیزش، دانش‌آموزان ترک تحصیلی سطوح پایینی از علاقه و نگرش اما سطوح بالایی از بیگانگی و خستگی نسبت به مدرسه را نشان می‌دهند ( بییردن و همکاران، ۱۹۸۹؛ کالابرس۶۶ و پو۶۷، ۱۹۹۰؛ هورویتز، ۱۹۹۲؛ رامبرگر، ۱۹۸۷؛ تید ول، ۱۹۸۸). این نتایج از این فرضیه که دانش‌آموزان ترک تحصیل کرده ممکن است جهت گیری انگیزشی غیر خود تعیین شده را درونی کرده باشند حمایت می‌کند.
اگرچه معلمان کنترلی بر شرایط بیرون از مدرسه اعمال نمی‌کنند، با این حال آنها می‌توانند بافت کلاس درس را به نحوی فراهم بیاورند که درگیری موقعیتی و علاقه‌ی طبیعی را ایجاد کنند و رشد منابع انگیزش درونی را افزایش دهند (دسی۶۸ ،۱۹۹۵؛ هیدی۶۹ و هرکایوس۷۰، ۲۰۰۰؛ ریو۷۱، ۱۹۹۶؛ سنسون۷۲ و مورگان۷۳، ۱۹۹۲). زمانی که معلمان علایق دانش‌آموزان را حمایت می‌کنند (تا این که رفتار آنها را کنترل کنند)، دانش‌آموزان با احتمال بیشتری برای رفتن به مدرسه ارزش قایل می‌شوند و احتمال کمتری دارد که تصمیم به ترک تحصیل بگیرند (استرنبرگ۷۴، المن۷۵ و مانتس۷۶، ۱۹۸۹؛ والرند و بیسونت، ۱۹۹۲؛ والرند، فورتیر و گوای، ۱۹۹۷). زمانی که انگیزش در کلاس درس ایجاد شد وگسترش یافت، می‌تواند به عنوان منبع درونی خود دانش‌آموز عمل کند که به طور معنا داری در تصمیم او برای ادامه تحصیل دخیل است. یک نظریه‌ی امید بخش برای درک تاثیرات انگیزشی زیربنای تصمیم دانش‌آموزان برای ادامه تحصیل در مقابل ترک تحصیل، نظریه‌ی تعیین‌گری شخصی۷۷ (SDT) است (دسی و رایان، ۱۹۸۵؛ رایان و دسی، ۲۰۰۰؛ والرند و همکاران، ۱۹۹۷).
نظریه‌ی تعیین‌گری شخصی، وقتی به حوزه‌ی آموزش و پرورش وارد می‌شود، به ایجاد علاقه به یادگیری در دانش‌آموزان، ارزش نهادن به آموزش و پرورش، و اطمینان یافتن به قابلیت‌های شخصی توجه دارد (دسی و رایان ، ۱۹۹۱).
براساس این نظریه، دانش‌آموزان زمانی در فعالیت‌های مربوط به مدرسه فعالانه درگیر می‌شوند که فعالیت‌های آموزشی برای آنها جالب هستند، در ارتباط با زندگی آنها می‌باشند و شایستگی‌های آنها را تایید می‌کنند. نیازهای اساسی شایستگی و تعیین‌گری شخصی منبع انگیزشی زیربنای تجارب دانش‌آموزان در علاقمند شدن به مدرسه و درونی سازی ارزش‌های مرتبط با مدرسه را توضیح می‌دهند. هم شایستگی و هم تعیین‌گری شخصی لذت بردن درونی، درگیری، و بهزیستی را تسهیل می‌کند (رایان و دسی، ۲۰۰۰).
شایستگی نشان دهنده‌ی نیاز به جستجوی چالش‌های بهینه و ادراک خویشتن به عنوان یک فرد موثر در تسلط یافتن بر آن چالش‌ها است؛ تعیین‌گری شخصی نیاز فرد را به تجربه‌ی انتخاب در آغاز به کار و تنظیم رفتارهای خود بر حسب انتخاب‌های شخصی و نه آنچه رویدادهای محیطی برای نحوه‌ی عمل او تعیین می‌کنند، نشان می‌دهد (دسی و رایان ۱۹۸۵؛ رایان و دسی، ۲۰۰۰). بنابراین برای افزایش علاقه به یادگیری، ارزش‌گذاری به آموزش و پرورش، و تایید قابلیت‌های شخصی، شرایط آموزشی باید شیوه‌هایی را برای حمایت از نیاز دانش‌آموزان به شایستگی و تعیین‌گری شخصی پیدا کنند.
محیط‌هایی که از نیاز دانش‌آموزان به شایستگی و تعیین‌گری شخصی حمایت می‌کنند، محیط‌های حمایت کننده‌ی خود پیروی را به وجود می‌آورند، اما محیط‌هایی که این نیازها را مورد غفلت قرار می‌دهند یا آنها را ناکام می‌گذارند، محیط‌های کنترل کننده را ایجاد می‌کنند (دسی و رایان ۱۹۸۷؛ ریو و بولت۷۸ و کای۷۹ ۱۹۹۹). زمانی که دانش‌آموزان معلمان حمایت کننده‌ی خود پیروی دارند (دسی، شووارتز۸۰، شینمن۸۱ و رایان، ۱۹۸۱؛ دسی، اسپیگل۸۲، رایان، کواسنر۸۳و کافمن۸۴، ۱۹۸۲) یا وقتی معلمان خود را حمایت کننده‌ی خود پیروی ادراک می‌کنند (گرونلیک۸۵ و رایان، ۱۹۸۷؛ راگبی۸۶، دسی، پاتریک۸۷ و رایان، ۱۹۹۲)، سطوح نسبتأ بالایی از تعیین‌گری شخصی (دسی و رایان، ۱۹۸۵؛ والرند و همکاران، ۱۹۹۷)، شایستگی (دسی، نزلک۸۸ و شینمن، ۱۹۸۱؛ رایان و گرولنیک، ۱۹۸۶) و ارزش‌گذاری به تحصیل (رایان و کانل۸۹، ۱۹۸۹) را گزارش می‌دهند. زمانی که این منابع انگیزشی در کلاس درس حمایت می‌شوند و پرورش می‌یابند، پایه‌های انگیزشی را که دانش‌آموزان برای درگیر شدن فعالانه در مدرسه و متعهد شدن به فارغ التحصیلی نیاز دارند در اختیار آنها قرار می‌دهند (والرند و
همکاران ۱۹۹۷).
هدف از این پژوهش پیشنهاد و آزمون یک مدل انگیزشی برای تصمیم دانش‌آموزان به ترک از یا ادامه تحصیل در دبیرستان بر مبنای نظریه‌ی تعیین‌گری شخصی می‌باشد. مدل انگیزشی پیشنهاد شده برای ترک تحصیل دانش آموزان از دبیرستان در شکل ۱ ارایه شده است.

شکل ۱-۱: مدل پیشنهادی از روابط میان ادراک حمایت معلم از خود پیروی، انگیزش خود تعیین شده، شایستگی ادراک شده، عملکرد تحصیلی، ارزش ادراک شده تحصیل و تصمیم به ادامه تحصیل

این مدل از شش سازه ی مکنون ـ ادراک حمایت معلم از خود پیروی۹۰، ارزش ادراک شده تحصیل۹۱، انگیزش خود تعیین شده۹۲، شایستگی ادراک شده۹۳، عملکرد تحصیلی۹۴، و تصمیم به ادامه تحصیل۹۵ ـ تشکیل یافته است.
در این مدل، ادراک دانش‌آموزان از درجه‌ای که شرایط کلاس درس آنها حمایت کننده‌ی خود پیروی است، میزان برخورداری آنها را از منابع انگیزشی، که توسط تعیین‌گری شخصی و شایستگی ادراک شده نشان داده می‌شود، پیش بینی می‌کند. سپس این منابع انگیزشی، تصمیم بعدی دانش‌آموزان را برای ادامه تحصیل یا ترک تحصیل، هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم از طریق عملکرد تحصیلی پیش بینی می‌کنند. ادراک دانش‌آموزان از ارزش تحصیل نیز به طور غیر مستقیم از طریق انگیزش خود تعیین شده و عملکرد تحصیلی تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی می کنند.
این مدل انگیزشی مشابه مدلی است که توسط هاردر۹۶ و ریو (۲۰۰۳) ارایه شده است. این مدل در شکل ۲ آورده شده است. هر دو مدل، مدل‌های میانجی انگیزشی هستند، زیرا براساس آنها؛ الف) زمانی که معلمان حمایت بیشتری از خود پیروی به عمل می‌آورند، دانش‌آموزان ادراک مثبت‌تری از تعیین‌گری شخصی و شایستگی خواهند داشت، (ب) سطوح انگیزش خود تعیین شده و شایستگی ادراک شده دانش‌آموزان تصمیم آنها برای ادامه تحصیل یا ترک تحصیل را پیش بینی می‌کند، (پ) انگیزش خود تعیین شده و شایستگی ادراک شده به طور مستقیم عملکرد مدرسه را پیش بینی می‌کنند، و (ت) از طریق عملکرد تحصیلی می‌توان تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی کرد. آنچه در این دو مدل متفاوت است این است که در مدل پیشنهادی تاثیر ارزش ادراک شده‌ی تحصیل در تصمیم دانش‌آموزان برای ترک تحصیل نیز منظور شده است.
در افزودن ارزش ادراک شده‌ی تحصیل در این مدل به عنوان پیش بینی کننده‌ی تصمیم به ترک تحصیل، به طور غیر مستقیم از طریق انگیزش خود تعیین شده و عملکرد تحصیلی، از پژوهش‌های قبلی (از جمله ویگفیلد۹۷ و اکسل۹۸، ۱۹۹۲، ۲۰۰۰) که نشان می‌داد ارزش ادراک شده تحصیل فرایند انگیزشی‌ای می‌باشد که هم با انگیزش خود تعیین شده و هم با تصمیم به ادامه تحصیل درارتباط باشد، استفاده برده‌ایم. همچنین مسی، ویگفیلد و اکسل (۱۹۹۰) نشان دادند که ارزش ادارک شده ریاضی پیش بینی کننده‌ی نیرومندی برای تصمیم دانشجویان (و رفتار واقعی آنها) در گرفتن دروس ریاضی در آینده می‌باشد. به این ترتیب همان طور که در شکل ۱ آمده است پیشنهاد می‌شود که (الف) ادراک حمایت معلم از خود پیروی به طور غیر مستقیم، از طریق تاثیر بر انگیزش خود تعیین شده و شایستگی ادراک شده دانش آموزان، تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی می‌کند (ب) انگیزش خود تعیین شده و شایستگی ادراک شده به طور مستقیم تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی می‌کنند، (پ) انگیزش خود تعیین شده و شایستگی ادراک شده به طور مستقیم عملکرد مدرسه را پیش بینی می‌کنند، و (ت) از طریق عملکرد تحصیلی تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی می کنند، و (ث) ارزش ادراک شده‌ی تحصیل از طریق تاثیر برانگیزش خود تعیین شده و عملکرد تحصیلی تصمیم به ترک تحصیل را پیش بینی می‌کند.

شکل ۱-۲: مدل پیشنهادی از روابط میان ادراک حمایت معلم از خود پیروی، انگیزش خود تعیین شده، شایستگی ادراک شده، عملکرد تحصیلی و تصمیم به ادامه تحصیل (هاردر و ریو ، ۲۰۰۳)
در پژوهش حاضر، این سوال مطرح است که آیا مدل انگیزشی پیشنهاد شده برای جامعه مورد نظر از برازش کافی برخوردار است یا خیر. لذا روابط بین متغیرها براساس مدل پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفت.
اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
کسانی که اقدام به ترک تحصیل از دبیرستان می کنند سه برابر بیشتر از کسانی که تحصیلات
متوسطه ی خود را به پایان می رسانند دچار فقر می شوند. ترک تحصیل از دبیرستان دربردارنده ی خطر برای پیامدهای منفی دیگری مانند والد شدن در نوجوانی یا زندانی شدن است (دسی و رایان، ۲۰۰۲).
مدارس روستایی و کوچک که با مشکلات اجتماعی و اقتصادی روبرو هستند به روش‌هایی قابل دست‌یابی و مطمئن برای به حداکثر رسانیدن میزان فارغ التحصیلان خود نیاز دارند. امکانات بیرونی و سیستم‌های حمایتی در این امر به مدارس کمک می‌کنند. اما زمانی که این منابع بیرونی وجود نداشته باشند، این قبیل مدارس می‌توانند به سمت منابع درونی دانش‌آموزان که کنترل‌پذیرتر هستند، یعنی پیشرفت و انگیزش، گردش کنند. مداخله‌هایی که در مورد ترک تحصیل با تمرکز بر جبران پیشرفت کم انجام گرفته‌اند موثر نشان داده شده‌اند. در این مطالعه به دنبال پیشنهاد گزینه‌ی دوم، یعنی راهبرد مداخله‌ی انگیزشی در فراهم آوردن شرایط یادگیری‌ای که از خود پیروی دانش‌آموزان حمایت می‌کند، برای افزایش نرخ فارغ التحصیلی از دبیرستان هستیم. این کار به این دلیل ممکن است مفید باشد که
می‌تواند به یکپارچه کردن دانش موجود در زمینه‌ی تعیین کننده‌های انگیزشی تصمیم دانش‌آموزان به ترک یا ادامه تحصیل و درک بهتر این فرایند بر مبنای نظریه‌ی تعیین‌گری شخصی به ما کمک کند. درک بهتری از فرایندهای روانشناختی دخیل در ترک تحصیل از دبیرستان در اختیار ما قرار دهد و همچنین آزمونی از نظریه‌ی تعیین‌گری شخصی، که مبنایی برای مدل انگیزشی ترک تحصیل از دبیرستان در نظر گرفته شده است، به عمل آورد.
اهداف تحقیق
هدف‌ مورد نظر این مطالعه عبارت بود از: پیشنهاد و آزمون یک مدل انگیزشی برای تبیین تصمیم دانش‌آموزان به ترک یا ادامه تحصیل در دبیرستان بر مبنای نظریه تعیین گری شخصی.
فرضیه‏های تحقیق
مدل انگیزشی پیشنهاد شده برای جامعه‌ی مورد نظر از برازش کافی برخوردار است.
تعاریف متغیرها و اصطلاحات
تعریف متغیرها به صورت مفهومی
ادراک حمایت معلم از خود پیروی: اشاره دارد به میزانی که دانش آموزان شرایط یادگیری و سبک ارتباطی معلمان را حمایت کننده‌ی خود پیروی ادراک می کنند (ویلیامز و دسی، ۱۹۹۶).
ارزش ادراک شده تحصیل:اشاره دارد به میزانی که دانش آموزان یادگیری مطالب آموزشی را ارزشمند قلمداد می کنند (دسی و همکاران، ۱۹۹۶).
انگیزش خود تعیین شده:به دلایل دانش‌آموزان برای انجام دادن فعالیت‌های درسی اشاره دارد (رایان و کانل، ۱۹۸۹).
شایستگی ادراک شده :ناظر است بر احساس آزمودنی‌ها از اثربخشی خود در فعالیت‌های یادگیری (هارتر، ۱۹۸۲).
عملکرد تحصیلی :اشاره دارد به موفقیت یادگیرندگان در تسلط یافتن بر محتوای آموزشی (لی۹۹، ۲۰۰۵).
تصمیم به ادامه تحصیل: ناظر است بر قصد دانش اموزان برای ادامه دادن به تحصیل در سالهای آموزشی آینده (هاردر و ریو، ۲۰۰۳).
تعریف متغیرها و اصطلاحات به صورت عملیاتی
ادراک حمایت معلم از خود پیروی:منظور نمره ایست که دانش آموز در پرسشنامه ی شرایط یادگیری(LCQ؛۱۰۰ ویلیامز و دسی، ۱۹۹۶) به دست آورده است.
ارزش ادراک شده تحصیل:منظور نمره ایست که دانش آموز در مقیاس ارزش ادراک شده ی تحصیل (دسی و همکاران، ۱۹۹۱) به دست آورده است.
انگیزش خود تعیین شده:منظور نمره ایست که دانش آموز در پرسشنامه‌ی خود تنظیمی تحصیلی (ASRQ؛۱۰۱ رایان و کانل، ۱۹۸۹) به دست آورده است.
شایستگی ادراک شده :منظور نمره ایست که دانش آموز در مقیاس شایستگی ادراک شده PCS)،۱۰۲ هارتر، ۱۹۸۲) به دست آورده است.
عملکرد تحصیلی:در این پژوهش شامل گزارش شخصی دانش‌آموزان از نمره‌ی معدل خود و دوم مقیاس سنجش عملکرد تحصیلی مورد انتظار (AP)103 بود
تصمیم به ادامه تحصیل : منظور نمره ایست که دانش آموز در مقیاس تصمیم به ادامه یا ترک تحصیل
( هاردر و ریو، ۲۰۰۳) به دست آورده است. که شامل دو ماده مورد استفاده والرند و همکاران (۱۹۹۷)

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *