پایان نامه با موضوع استان مازندران

در زمينة محصو?ت لبني، فرآوردههاي گوشتي، رستورانهاي زنجيرهاي غذاهاي حاضري و شبكة توزيع اين محصو?ت فعاليت مينمايد. شركت لبنيات كاله به عنوان يكي از زيرمجموعههاي گروه سوليكو، در سال 1366 فعاليت خود را آغاز نمود. اين كارخانه در زميني به مساحت 38 هكتار و در استان مازندران قرار دارد. اين شركت روزانه در حدود 635 تن شير خام دريافت و بيش از 200 نوع محصول توليد مينمايد. [7]
2-2-7-صنايع لبني تين (دامداران)
اين شركت كار خود را به عنوان يك واحد كوچك توليد محصو?ت لبني از حدود 30 سال پيش آغاز نموده است اما از اوايل دهة 70 با اجراي طرحهاي مختلف توسعه – كه تا امروز نيز ادامه دارد – خود را به عنوان يكي از توليدكنندگان بنام و شناخته شده در صنعت لبنيات معرفي نموده است. در حال حاضر اين شركت در زميني به مساحت 24 هكتار و زيربنايي در حدود 30000 مترمربع واقع است. ع?وه بر خطوط توليد فرآوردههاي لبني، يك واحد توليد شير خام (دامداري جهان صالح) و كارخانة توليد ظروف مصرفي (تين پ?ست) نيز تحت مالكيت اين شركت قرار دارد. [7]
2-2-8-توليد 8 ميليون تن شير و محصولات لبني در ايران طي سال 2013
سازمان جهاني خواروبار و کشاورزي همچنين اعلام کرد: ايران در سال جاري ميلادي 7 ميليون و 900 هزار تن شير و محصولات لبني توليد کرده است.
در اين گزارش آمده است: در سال 2013 در جهان بالغ بر 780 ميليون تن شير و محصولات لبني توليد شده است که 404 ميليون تن توليد کشورهاي در حال توسعه و بيش از 376 ميليون تن آن توليد کشورهاي توسعه يافته بوده است.
ارقام فوق نشان‌دهنده سهم يک درصدي ايران در توليد لبنيات جهان است. بر اساس گزارش چشم انداز جهاني غذا اين سازمان، ايران در سال جاري ميلادي 7 ميليون و 900 هزار تن شير و محصولات لبني توليد کرده است که نسبت به سال گذشته 200 هزار تن افزايش را نشان مي دهد.همچنين ميزان واردات اين محصولات در سال جاري 582 هزار تن و ميزان صادرات 299 هزار تن تخمين زده شده است. بر اين اساس، صادرات محصولات لبني ايران 316 هزار تن نسبت به سال 2012 کاهش داشته اما واردات 181 هزار تن افزايش داشته است. ايران در سال گذشته 401 هزار تن فرآورده لبني از خارج وارد کرده است.سازمان جهاني خواروبار و کشاورزي، پنج توليد کننده بزرگ شير و محصولات لبني در جهان را به ترتيب اتحاديه اروپا با 156، هند با 141، آمريکا با 92، چين با 48 و پاکستان با 39 ميليون تن معرفي کرده است.[19]
2-2-9 وضعيت لبنيات جهان در سال 2013
براساس اين گزارش، کشورهاي آسيايي و آمريکاي لاتين و کشورهاي جزاير واقع در درياي کاريب بيشترين افزايش توليد را خواهند داشت. فائو همچنين پيش‌بيني کرده است، تجارت جهاني فرآورده‌هاي لبني با 0.9 درصد کاهش در سال جاري به 53 ميليون تن خواهد رسيد که اين رقم با ميانگين افزايش 7 درصدي تجارت اين محصول در 4 سال گذشته مقايسه شده است. سازمان خواروبار جهاني اعلام کرده است در سال 2013، آسيا همچنان بازار اصلي براي توليدات لبني خواهد ماند براين اساس حدود 55 درصد واردات دنيا در اين قاره است و به دنبال آن آفريقا 15 درصد واردات محصولات لبني را دارد. فائو گزارش داده است، در سال 2013 تقاضاي قابل توجهي از کشور چين، جمهوري اسلامي ايران، سنگاپور و پاکستان انتظار مي‌رود.
فائو همچنين گزارش داده است در آفريقا، احتمال کاهش واردات فراورده‌هاي لبني به دليل افزايش قيمت جهاني، خواهد بود، وارد کنندگان اصلي محصولات لبني مانند کشورهاي نيجريه، ليبي و آفريقاي جنوبي هم از افزايش قيمت جهاني متاثر مي‌شوند. در آمريکاي لاتين و کشورهاي واقع در جزاير درياي کاريب نيز چند کشور شامل ونزوئلا، کوبا، کلمبيا، برزيل و پرو وارد کننده اصلي شيرخشک خواهند بود. سازمان خوار و بار جهاني همچنين پيش‌بيني کرده است، واردات روسيه به دليل تحريک تقاضا براي واردات کره افزايش مي يابد.[20]
2-2-10فرآورده هاي لبني
فراورده هاي لبني به آن دسته از مواد غذايي اطلاق مي شود که همگي از شير توليد مي شوند. معمولاً ماده اوليه توليد انواع لبنيات، شير گاو است. اما گاهي از شير ساير پستانداران همچون بز، گوسفند، گاوميش و اسب هم استفاده مي شود. مهمترين منبع توليد شير در اکثر کشورهاي دنيا از جمله ايران گاو است. واژه شير و فرآورده هاي آن در صنعت غذايي دربرگيرنده محصولات زيادي مانند پنير، ماست، خامه است. اجزاء اصلي شير عبارتند از: (آب 88% – 86)، چربي (6% -3)، پروتئين (4%-3)، قند لاکتوز (5%)، مواد فسفره و املاح (خاکستر) 7/0درصد، که اين مواد براساس گونه هاي مختلف حيواني و شرايط محيطي و فيزيولوژيکي تاحدودي متغير است.[20]
کد آيسيک 8 رقمي
عنوان محصول اصلي
رديف
15201110
شيرمايع عمل اوري شده وخامه شيرخوراکي
1
15201111
شيرپاستوريزه
2
15201112
شيراسترليزه
3
15201113
شيرغليظ شده
4
15201114
شيرشکلات وکاکائوبدون لاکتوز
5
15201115
انواع شيرميوه اي بدون لاکتوز
6
15201116
شيرازمخلوط پودرشيرسويا
7
15201120
خامه پاستوريزه
8
15201121
خامه کاکائوئي
9
15201122
خامه استرليزه
10
جدول 2-1انواع فراورده هاي لبني[20]
ادامه جدول فراورده هاي لبني در ضمايم آورده شده است.
2-2-11-شاخص هاي ساختاري
صنعت شير و لبنيات با سابقه اي پنجاه ساله و حضور بيش از 400 واحد فرآوري محصولات لبني در سطح کشور علاوه بر جذب بخش قابل توجهي از نيروي کار در بخشهاي کشاورزي، صنعتي، بازرگاني و خدمات، از جنبه توليد نيز به عنوان يکي از کالاهاي استراتژيک جايگاه خاصي ر
ا در مباحث اقتصادي، اجتماعي دارد.بطور کلي از 450 واحدهاي صنعتي فرآوري محصولات لبني 95 کارگاههاي صنعتي 50 نفر و بيشتر واحد فرآوري لبني در سطح کشور وجود دارد. اين صنعت 2 درصد از تعداد واحدهاي فعال کل بخش صنعت دارا بوده و ظرفيت واحدهاي فعال جمعاً5.6 ميليون تن مي باشد. و متناسب با روند افزايش توليد شير کشور در بخش صنعت نيز روند توسعه وجود داشته به نحوي که در حال حاضر صنعت توان فرآوري تمامي شير خام قابل جذب کشور را دارد.[21]

شاخص
وضعيت
تعداد واحدهاي داراي پروانه بهره برداري از وزارت صنايع و معادن
450 واحد با ظرفيت اسمي 6/5 ميليون تن و ظرفيت عملي 9/3 ميليون تن در سال
تعداد واحدهاي داراي پروانه بهره برداري از وزارت جهاد کشاورزي
370 واحد با ظرفيت اسمي 4/5 ميليون تن و ظرفيت عملي 2/7 ميليون تن در سال
ميزان توليد شير خام کشور براساس اعلام وزارت جهاد کشاورزي در سال 1388
9.5 ميليون تن
ظرفيت سازي انجام شده در کشور
11 ميليون تن ساليانه
تنوع فرآورده هاي لبني
بيش از 54 نوع محصول
فراورده هاي مشمول تنظيم بازار
شير، ماست، پنير وکره
ميزان اشتغال مستقيم واحدهاي داراي پروانه بهره برداري از وزارت صنايع و معادن
40000 نفر
ميزان اشتغال مستقيم واحدهاي داراي پروانه بهره برداري از وزارت جهاد کشاورزي
17000 نفر
ميزان کل شير يارانه اي در سال 1388
2179000تن و به مبلغ 7948/1 ميليارد ريال
ميزان شير يارانه اي خانوار در سال 1388
2000000 تن
ميزان شير يارانه اي مدارس در سال 1388
179000 تن

جدول 2-2 شاخص ساختاري صنعت لبنيات[21]

2-2-12-وضعيت مواد اوليه و محصولات
مواد اوليه و محصولات شاخص (به همراه شرح اهميت آن ها) عبارتند از:
o شيرخام
o لبنيات در اين قسمت کره، شيرخشک(واردات)، شير، پنيروماست(توليدداخل)
با توجه به اينکه در آمار مصرف تفاوتي بين شير خام و لبنيات وجود نداشته تحليل مصرف هر دو مورد فوق بصورت يکجا آورده شده است. [21]

شکل 2-5 زنجيره ارزش صنعت لبنيات[21]

2-2-13-الگوي مصرف شير و فرآورده هاي لبني
ترکيبات عمده شير را آب،چربي،پروتئين،لاکتوز (قند شير) ويتامين ها، و مواد معدني تشکيل مي دهند که در ادامه ترکيبات عمده شير تشريح مي شوند
قابل ذکر است ارزش غذايي يک ليتر شير بيشتر از 200 گرم گوشت است. جدول زير مقايسه ترکيبات شيميايي يک ليتر شير با 200 گرم گوشت گاو را نشان مي دهد.[20]

ترکيبات شيميايي
چربي (گرم)
پروتئين (گرم)
کربوهيدرات (گرم)
املاح (گرم)
اب (درصد)
200 گرم گوشت گاو
33
36

2
67-65
يک ليتر شير
39
38
49
9
87.5
جدول 2-3 مقايسه ترکيبات شيميايي يک ليتر شير با 200گرم گوشت گاو[20]

در بررسي انجام شده توسط فائو و متخصصين تغذيه پيشنهاد مي شود که 50 درصد از کل مصرف روزانه يک فرد را بايد پروتئين حيواني تشکيل دهد.

ميليگرم))B1ويتامين
فسفر (ميلي گرم)
کليسيم (ميلي گرم)
پروتئين حيواني (گرم)
نياز کل پروتئين در روز (گرم)
افراد
2
800
800
28
56
مرد
1.8
700
700
27
54
زن
1.6
800
800
26
52
کودک 9-7 سال
جدول 2-4ميزان تامين پروتئين حيواني يک انسان با تغذيه نيم ليتر شير [20]

رديف
شرح
ميزان (کيلوگرم )
1
متوسط مصرف سرانه شيردرجهان
165
2
متوسط مصرف سرانه شيردرايران
91
3
متوسط مصرف سرانه شيردرکشورهاي آمريکاي شمالي
425
جدول 2- 5متوسط مصرف سرانه شير [20]

مقام
کشور
کيلوگرم/نفر
1
ايرلند
163
2
سوئد
157
3
انگلستان
117
4
هلند
101
5
فرانسه
68
جدول 2-6مصرف شير و فرآورده هاي آن در اروپا و آمريکاي شمالي [20]

کشور
مقام
کيلوگرم/نفر
فرانسه

1

2/23
ايران

5/5
پنير فتا (31%)، پنير محلي (25%) و پنير تبريز (7/17%).

جدول2-7 مصرف سرانه پنير[20]

2-2-14-توليد کنندگان عمده شير و فرآورده هاي لبني
کشورهاي عضو اتحاديه اروپا و آمريکا به عنوان توليد کنندگان عمده شير و فرآورده هاي لبني و همچنين مصرف کنندگان عمده اين محصول محسوب ميشود. به لحاظ توليد شير ايران در مقام 21 در جهان قرار دارد.

اقلام
کل
دهک 1
دهک 2
دهک 3
دهک 4
دهک 5
دهک 6
دهک 7
دهک 8
دهک 9
دهک 10
غلات
14.7%
9.4%
10.7%
14.3%
14.7%
13.5%
13.9%
14.4%
16.4%
15.7%
18.0%
انواع نان
3.9%
9.6%
6.3%
5.4%
4.8%
4.5%
4.0%
3.7%
3.4%
3.0%
2.4%
آرد و رشته
1.5%
4.0%
4.0%
%1.9
1.7%
1.6%
1.6%
1.5%
1.4%
1.4%
1.1%
بيسکوئيت
2.3%
1.6%
1.9%
1.9%
4.1%
1.9%
4.4%
4.3%
4.4%
2.4%
2.8%
گوشت دام
12.6%
8.9%
10.4%
11.0%
11.6%
14.8%
14.8%
14.0%
14.0%
14.0%
16.5%
ساير گوشتها
10.7%
13.9%
13.3%
14.4%
11.6%
11.4%
11.0%
10.8%
9.7%
10.1%
9.0%
ماهي و ميگو
3.2%
1.9%
4.0%
4.3%
4.7%
4.9%
3.0%
3.4%
3.5%
3.7%
4.0%
شير
4.9%
3.7%
3.3%
3.4%
%3.4
4.9%
4.8%
4.7%
4.9%
4.8%
2.7%
فراورده هاي شير
6.3%
6.9%
6.7%
6.5%
6.4%
6.4%
6.5%
6.3%
6.3%%
6.4%
6.0%
روغن
3.9%
5.3%
5.1%
%5.3
4.5%
4.3%
4.0%%
3.7%
3.7%
3.1%
2.9%
ميوه ها
9.6%
7.4%
8.5%
8.6%
9.4%
9.0%
9.8%
9.7%
10.0%
10.1%
10.2%
خشکبار
3.1%
1.6%
4.1%
4.4
%
2.6%
4.9%
3.0%
3.0%
3.3%
3.8%
4.0%
سبزي
11.1%
13.8%
14.8%
14.7%
14.3%
%11.9
11.8%
11.5%
10.7%
10.5%
8.8%
شيريني ها
1.4%
4.1%
4.1%
1.9%
1.8%
1.6%
1.5%
1.4%
1.3%
1.2%
1.0%
قند و شکر
2.0%
1.5%
1.5%
1.6%
1.7%
1.8%
1.9%
4.1%
4.0%
2.2%
2.4%
ادويه ها
3.4%
3.5%
3.5%
3.7%
3.6%
3.8%
4.0%
3.4%
3.3%
3.2%
3.0%
چاي و قهوه
4.0%
4.5%
4.5%
4.5%
4.5%
4.1%
3.4%
3.9%
3.6%
3.8%
3.5%
دخانيات
2.4%
3.2%
3.2%
4.8%
3.4%
4.9%
4.6%
2.4%
2.3%
1.8%
1.7%

جدول 2-8 سهم شير و فرآورده هاي لبني از هزينه هاي خوراکي خانوار در ايران[20]
همانگونه که جدول فوق نشان مي دهد لبنيات پس از نان، غلات و گوشت بيشترين هزينه را در سبد هزينه خوراکي خانوار تشکيل مي دهد. سهم شير و فرآورده هاي آن در سبد خانوارهاي ايراني بطور ميانگين حدود 10 درصد است و اين سهم در مناطــق شهري و روستايي مشابه بوده و بعد از انواع گوشت و فراورده هاي ان، نان و غلات، ميوه و سبزي در رتبه سوم قرار دارد.[20]
2-2-15-توليد
صنايع لبني يکي از زيرگروه هاي صنايع غذايي است که با فرآوري و تبديل شير به محصولات لبني از فساد آن جلوگيري مي کند و شرايط را براي امکا ن نگهداري شير يا انتقال به بازارهاي بزرگ تر مهيا مي سازد و از اين طريق ضمن تأمين نياز کشور به فر آورده هاي لبني از استفاده غيربهداشتي و غيربهينه شير مازاد بر مصرف روستاييان جلوگيري مي کند. اهميت اين صنعت را مي توان در تأمين موادغذايي، اشتغال زايي و از همه مهم تر جلوگيري از واردات محصولات لبني دانست. اين صنعت درحال حاضر داراي 833 کارخانه توليد فرآورده هاي لبني درکشورمي باشد.[20]

در جدول زير آمار توليد لبنيات صنايع لبني از سال 1385 تا 1389 نشان داده شده است.
سال
1385
1386
1387
1388

ميزان توليد
7000
8712
7718
9532

جدول 2-9 آامار توليد لبنيات از سال 85 تا 1388[20]

وضعيت توليد شير خام و ظرفيت اسمي شير واحدهاي فعال کشور نشان مي دهد آهنگ رشد واحدهاي صنايع لبني بيش از رشد توليد شير خام است. اين رشد به طور متوسط در واحدهاي صنايع لبني حدود 20درصد و در توليد شير خام 7 درصد است.[20]
تحليل روند توليدات فرآورده هاي لبنيات با توجه به مزيت و امکانات توليد شير خام:در سال 1385 مجموع شير خام توليد شده 7 ميليون تن بوده و بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد از کل توليد شيرخام در کشور بطور متوسط حدود 65 تا 70 در بخش صنعت جذب شده است. يعني در سال 85 بطور متوسط حدود 4.6 ميليون تن جذب واحدهاي صنعتي توليد انواع لبنيات شده است و 3.7 ميليون تن فرآورده هاي لبني توليد شده است. اين درحاليست که مجموع ظرفيت پروانه بهره برداري براي توليد انواع شير و فرآورده هاي لبني در سال 85 بشرح جدول زير بوده است:

شرح
ظرفيت اسمي(تن)
نسبت
تبديل
به شير
معادل به شير
خام
انواع ماست
809127
1
809127
انواع شير
3209170
1
3209170
انواع خامه
188309
1
188309
انواع پنير
365666
5
1828330
انواع دوغ
1350819
0.5
675410
انواع بستني
230261
1
230261
جمع
6153352

6940607
جدول 2-10 مجموع ظرفيت پروانه بهره برداري توليد فراورده هاي لبني[20]
اين در صورتي است که کل شير

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *