عملکرد جنسی و تاثیر بیماری بر زندگی روزانه(که بخشی از آن مربوط به عملکرد جنسی است)، کیفیت زندگی پایین تری را نشان دادند(۳۴). درحالی که در برخی مطالعات ارتباطی بین کیفیت زندگی و تاهل توسط پژوهشگران گزارش نشده است(۴۱). در بررسی تاثیر سن بر کیفیت زندگی، که به دلیل رو به رشد بودن سن بیماران تحت همودیالیز یک نکته ی بحرانی محسوب می شود، نیز نتایج مطالعات همواره متناقض بوده اند. برای مثال برخی مطالعات کیفیت زندگی بیماران مسن را پایینتر از بیماران جوانتر(۱۸،۴۲) و برخی بالاتر(۴۳) یافته اند. حتی در برخی مطالعات بین سن بیماران تحت همودیالیز و کیفیت زندگی ارتباط معنی داری گزارش نشده است(۴۱). این اختلاف نتایج نه تنها در عوامل فردی و دموگرافیکی، بلکه در بسیاری عوامل دیگر همچون عوامل مرتبط با درمان بیماران تحت همودیالیز و حتی نتایج حاصل از تاثیر برخی عوامل فیزیولوژیکی و پارامتر های آزمایشگاهی نیز دیده می شود. برای مثال در نتایج مطالعه ی هسیه و همکارانش تفاوت معنی داری بین کیفیت زندگی ، متغییرهای بیوشیمیایی و کفایت دیالیز وجود نداشت(۱۵) که نتایج این مطالعه با نتایج مطالعه ی ون ماو۸ که بین دادههای آزمایشگاهی، کفایت دیالیز و کیفیت زندگی ارتباط معنی داری را گزارش کرد متناقض بود(۳۹).
نکته قابل توجه آن است که برخی تحقیقات نشانگر تفاوت کیفیت زندگی در مراکز دیالیز، مناطق جغرافیایی، قومیتها و نژادهای مختلف، حتی در یک نژاد ساکن در دو منطقه جغرافیایی بوده است. برای مثال یانگ۹ و همکارانش در بررسی کیفیت زندگی بیماران تحت دیالیز در ۱۳ مرکز دیالیز از دو شهر تایپی۱۰ و کیلانگ۱۱ تایوان به این نتیجه رسیدند که حتی بعد از تطبیق سن، جنس، تحصیلات تاهل و دیگر شاخص های بالینی نمرات کیفیت زندگی بیماران تحت دیالیز در تایپی به طور معنی داری پایین تر از نمونه های ساکن در شهر کیانگ بود. این در حالی است که تایپی مرکز تایوان بوده و انتظار می رود بیماران استاندارد بالاتری از کیفیت زندگی داشته باشند(۲۳). یافته جالب توجه دیگر در مطالعه ی انیس۱۲ و همکارانش در سه بیمارستان شهر لاهور پاکستان نیز دیده می شود که نشان داد که بُعد ارتباط اجتماعی کیفیت زندگی بیماران تحت دیالیز در بیمارستان دولتی مایو۱۳ به طور معنی داری بالاتر از دو مرکز دیگر بود، پژوهشگران یکی از عوامل موثر بر این یافته را خدمات رایگان و تسهیلات جدید بیمارستان مایو عنوان نموده اند(۱۶).
با توجه به موارد فوق و منحصر به فرد بودن کیفیت زندگی در بین اقوام(۳۲) و مناطق (۲۳) و حتی مراکز درمانی مختلف (۱۶) و بدلیل تاثیر پذیری کیفیت زندگی از محیط، فرهنگ و جغرافیای زندگی یک فرد(۱۶)، شناسایی کیفیت زندگی بیماران هر منطقه و عوامل تاثیر گذار آن می تواند به مداخلات پیشگیرانه مستقیم و زود هنگام برای بهبود برآیندهای بیماران همودیالیزی کمک شایانی نماید(۳۴).
در این میان پرستاران به عنوان اعضای اصلی گروه فراهم کنندگان مراقبت، نقش حیاتی در توسعه، کاربرد، ارتقاء کیفیت زندگی و برنامه های بازتوانی بیماران کلیوی دارند .پرستاران با ارائه مراقبت های مبتنی بر نیاز بیمار، آموزش، حمایت و پی گیری، کمک شایانی به بهبود برآیندهای بالینی و ارتقاء کیفیت زندگی بیماران می نمایند(۲۸). بنابراین زمانی مراقبتهای پرستاری می توانند بهبود یابند که یک پرستار دانشی قوی از موضوعات مرتبط با کیفیت زندگی داشته باشد(۴۴). اولین قدم در شناخت کیفیت زندگی بیماران دیالیزی شناخت عواملی است که بر کیفیت زندگی آنها تاثیر می گذارند(۲۸) زیرا شناسایی عوامل مشارکت کننده در کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز و پیشگیری از برآیندهای مضر و افزایش اثر بخشی و پاسخدهی به درمان ضرورت دارد(۵). بنابراین، با وجود بررسی جنبههای مختلف کیفیت زندگی در سراسر جهان و بخشهای مختلف کشورمان، پژوهشگران بر آن شدند تا با بررسی کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان در مناطق مختلف این استان و شناسایی عوامل مرتبط و تاثیرگذار بر کیفیت زندگی این بیماران موثرترین جنبه های زندگی آنها را ارزیابی نمایند تا بر اساس این یافته ها گامی آگاهانه در جهت برنامه ریزی مراقبت از این عزیزان با صرف حداقل هزینه های اقتصادی – اجتماعی و در مدت زمان کمتر، در سطح استان برداشته شود.
اهداف پژوهش:
هدف کلی:
تعیین کیفیت زندگی و عوامل مرتبط با آن در بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان سال۹۱- ۱۳۹۰.
اهداف ویژه‌:
تعیین میانگین نمره کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان
تعیین عوامل فردی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان
تعیین عوامل جسمی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان
تعیین عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان
سوالات پژوهش:
میانگین نمره کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان چقدر است؟
عوامل فردی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان کدامند؟
عوامل جسمی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان کدامند؟
عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گیلان کدامند؟
تعریف واژه ها:
کیفیت زندگی:
تعریف نظری: کیفیت زندگی در حقیقت به معنای درک فرد از میزان خوب بودن جسمی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی زندگی است(۴۵). این واژه ،به نظر فرانس۱۴، همان احساس خوشحالی از زندگی عادی، ارضای تمایلات، دستیابی به اهداف شخصی، مفید بودن برای جامعه و توان مقابله بالقوه فیزیکی و روحی فرد می باشد(۴۶)
کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز: تعریف عملی: کیفیتزندگی بیماران تحت همودیالیز در این پژوهش بر اساس تعریف نظری و با استفاده از مجموع نمرات ابزار معتبر کیفیت زندگی بیماری کلیوی و فرم کوتاه ۳۶ سوالی۱۵(KDQOL-SF36) بررسی شد که در آن کسب نمره بالاتر( با محدوده ۱۰۰-۰) نشانگر کیفیت زندگی بهتر بود.
همودیالیز:
تعریف نظری: همودیالیز فرآیند خارج ساختن عناصر معین از خون بوسیله ی خاصیت تفاوت در سرعت انتشار آنها از طریق یک غشاء نیمه تراوا، زمانی که خون در خارج از بدن جریان دارد، می باشد. در این فرآیند هر دو روش انتشار و اولترافیلتراسیون نقش دارند(۴۷).
عوامل فردی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز:
تعریف نظری: عوامل فردی به ویژگی ها یا خصوصیاتی اطلاق می شود که یک فرد را از یک گروه متمایز می سازد(۴۸) می باشند، بر طبق مطالعات انجام شده سن(۵،۱۷، ۱۸، ۳۴)، جنسیت(۱۴،۱۵ ،۳۳،۳۴)، تحصیلات(۵، ۳۲، ۴۹)، تاهل(۵ و ۱۴)، درآمد(۵، ۱۳، ۳۴)، نوع حمایت اجتماعی(۳۲، ۵۰)، سرپرست خانواده بودن(۵۱)، محل سکونت(۱۳، ۱۶، ۵۲)، علت اولیه بیماری(۱۶، ۱۷، ۳۲)، مصرف سیگار(۵۳ و۵۴)، سابقه پیوند کلیه(۲۳) شغل(۱۶)، و شاخص توده بدنی(BMI) (20، ۳۴ ، ۳۹) از عوامل فردی مطرح در کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی می باشند.
تعریف عملی: تعریف عملی همان تعریف نظری است که توسط بخش اول پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
عوامل جسمی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز:
تعریف نظری: عوامل جسمی موثر برکیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز: بر طبق مطالعات انجام شده این عوامل شامل فشارخون قبل از دیالیز(۳۴ و ۵۵)، بیماریهای همراه(۳۵ و ۳۴)، میزان آلبومین(۱۳، ۳۴، ۵۶)، میزان هموگلوبین(۵۷ و ۵۸)، هماتوکریت(۵۶ و ۵۹)، نیتروژن اوره خون (۴۹، ۵۶)، کراتنین(۱۳ و ۶۰)، کلسیم(۵۶ و ۶۱)، فسفر(۵۵ و ۵۶) و پتاسیم سرم(۵۶ و ۶۳) و افزایش وزن بین دو جلسه دیالیز(۶۴ و ۶۵) می باشند.
تعریف عملی: تعریف عملی همان تعریف نظری است که توسط بخش دوم پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز :
تعریف نظری: عوامل درمانی مرتبط با کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز بر طبق مطالعات انجام شده شامل مدت زمان دیالیز(۱۶، ۶۵، ۳۲، ۵۸)، تعداد دفعات دیالیز در هفته(۱۶، ۳۷، ۴۰)، مدت زمان صرف شده تا مکان دیالیز(۵۲ و ۶۶)، نوع صافی دیالیز(۶۷ و ۶۸)، تعداد داروهای مصرفی(۱۵)، نوبت معمول دیالیز(۶۹ و ۷۰) و نوع دسترسی عروقی(۱۶ و ۳۲) می باشند.
تعریف عملی: عوامل درمانی مورد بررسی در این مطالعه شامل تمام موارد ذکر شده در تعریف نظری فوق بعلاوه ی متغییر کاهش وزن بعد از دیالیز می باشد که توسط بخش سوم پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
پیش فرض های پژوهش:
بیماری مرحله ی پایانی کلیه یک بیماری مزمن محدود کننده است که بر بسیاری از جنبه های زندگی بیماران تاثیر منفی می گذارد(۵۸).
شیوع بیماری ESRD نیازمند همودیالیز در جهان رو به افزایش است(۲۳).
کیفیت زندگی بیماران نیازمند دیالیز نه تنها نسبت به جمعیت عمومی(۱۶، ۱۷)، بلکه بطور نگران کننده ای نسبت به سایر بیماریهای مزمن نیز پایین تر است(۱۹).
کیفیت زندگی می تواند تحت تاثیر متغیرهای دموگرافیک، اجتماعی و بیماریها قرار گیرد(۶)
کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز به علت استرس ها، عوارض بیماری ESRD و رنج ناشی از بیماری های همراه پایین تر است(۱۸)
شناخت و بهبود کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز با برآیندهای پزشکی بهتری همچون کاهش بستری در بیمارستان و کاهش مرگ و میر آنها همراه است(۲۶)
شناخت عوامل مرتبط با کیفیت زندگی در بیماران تحت همودیالیز جهت بهبود کیفیت زندگی آنها بسیار مهم است(۳۴)
پرستاران به عنوان اعضای اصلی گروه فراهم کنندگان مراقبت، نقش حیاتی در توسعه، کاربرد، ارتقاء کیفیت زندگی و برنامه های بازتوانی بیماران کلیوی دارند(۲۸)
زمانی مراقبتهای پرستاری از بیماران تحت همودیالیز می تواند بهبود یابد که پرستاران دانشی قوی از موضوعات مرتبط با کیفیت زندگی داشته باشند(۴۴).
چهارچوب پژوهش
چهارچوب این پژوهش پنداشتی است و بر مفهوم کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی استوار است که در راستای آن بیماری مزمن کلیوی، همودیالیز، کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز و عوامل مرتبط با آن مورد

دسته‌ها: No category

1 دیدگاه

SannyThazy · دسامبر 12, 2018 در 1:23 ق.ظ

Nice posts! 🙂
___
Sanny

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *