پایان نامه ملاحظات شرعی بانکداری بدون ربا (اسلامی)

فهرست مطالب

عنوان

چکیده                                                   1

مقدمه                                                   2

فصل اول: کلیات طرح…………………………………………………. 3

مقدمه                                                   4

1-1بیان مسأله تحقیق                                                           5

1-2 اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق   …………………………………………………. 6

1-3 اهداف تحقیق  …………………………………………………. 7………………………………………………….

1-4 چارچوب نظری و مدل تحلیلی تحقیق                                                7

1-5 روش تحقیق  …………………………………………………. 10

1-6 قلمرو تحقیق…………………………………………………. 10

1-7 جامعه آماری  …………………………………………………. 11

1-8 نمونه، روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه…………………………………………………. 11

1-9 ابزارهای گردآوری اطلاعات………………………………………………… 11

1-10 روش تجزیه و تحلیل داده  …………………………………………………. 12

1-11 محدودیتهای تحقیق…………………………………………………. 12

1-12 تعاریف متغیرها و اطلاعات به کار رفته در تحقیق  …………………………………………………. 13

 

فصل دوم : مطالعات نظری…………………………………………………. 15

مقدمه          …………………………………………………. 16

1-2 بانک………………………………………………………………………………………………. 17

2-2 نقش بانک در اقتصاد………………………………………………………………………………………………. 18

2-3 چگونگی ورود موسسات غربی به دنیای اسلام  ………………………………………………………………………………………………. 15

2-4 بانکداری در ایران………………………………………………………………………………………………. 19

2-5 بانک و ربا                                             20

2-6 شبهات ربا                                              21

2-6-1 اختصاص ربا به زیاده فاحش……………………………………………………………………………………… 21

2-6-2 اختصاص ربا به زیاده در قرض های مصرفی                  22

2-7 بهره و نقاط ضعف آن                                      23

2-8 بانکداری اسلامی                                      25

2-9مهندسی و ابزارهای مالی اسلامی                                      26

2-9-1 اصول زیربنایی سیستم مالی                                   27

2-9-2 انواع عقود اسلامی                  27

2-9-2-1 قرض الحسنه……………………………………………………………………………… 27

2-9-2-2 عقود مشارکتی……………………………………………………………………………… 29

2-9-2-3 عقود مبادله ای……………………………………………………………………………… 32

2-9-2-4 سرمایه گذاری مستقیم                   34

2-9-3 ارتباط بین توسعه ابزارهای مالی و توسعه اقتصادی                  35

2-9-4 تبدیل به اوراق بهادار کردن داراییها          36

2-9-4-1 صکوک…………………………………………………………………………….. 36

2-10 چهار چوب ساختاری مطلوب                                      39

2-10-1 شرایط اقتصادی کشور                  40

2-10-2 ایجاد بازار سرمایه و بازار پول مناسب                                41

2-10-3 دلایل ساختاری برای عدم مشارکت در سود و زیان                    42

2-10-3-1  انتخاب بد                   50

2-10-3-2  مخاطرات اخلاقی                50

2-11مفهوم استقلال و انواع آن در بانک های مرکزی…………………………………………………. 52

2-11-1 مباحث نظری              52

2-11-2 جنبه های علمی موضوع              53

2-11-3 اهداف بانک مرکزی مستقل              53

2-11-4 محدودیت اعطای وام به دولت              54

2-11-5 محدودیت استفاده از ابزارهای سیاست پولی              54

2-11-6 پدیده تورم واستقلال بانک مرکزی     55

2-11-7 نظام هدف گذاری تورم                            55

2-11-8 بررسی معیارهای کمی در استقلال بانک مرکزی                            56

2-11-9 مالکیت و اداره بانک ها                            57

2-11-10 تسهیلات تکلیفی و تبصره ای                         57

2-11-11توزیع بخشی اعتبارات و سیاست های تکلیفی نرخ سود                             58

2-12 چهارچوب نظارت                                      59

2-12-1 نظارت شرعی                  60

2-12-2 صوری بودن برخی معاملات                  61

2-12-3  نظارت بانک مرکزی                  61

2-13 چارچوب قانونی مناسب                                      62

2-13-1 تعدد قوانین                                      64

2-13-2 ملاحظات فقهی و شرعی                                      64

2-13-3 پیچیده بودن قوانین و مقررات                                      65

2-13-4 شبه ربوي بودن معاملات بانكي                                65

2-13-5 شفافیت                                      66

2-14 مشکلات عملیاتی                                      67

2-14-1عدم اجرای مشارکت در سود و زیان                                67

2-14-2 الگوهای حسابداری                                      68

2-14-3 جریمه و خسارت تأخیر تأدیه                                      68

2-14-4 حاکمیت شرکتی                                      69

2-14-5 مدیریت ریسک و مدیریت نقدینگی          69

2-14-6 آموزش، تحقیق و توسعه                   70

2-15 بیشینه تحقیق          71

 

فصل سوم: روش تحقیق                    76

مقدمه ………………………………………………….  77

3-1 روش تحقیق ………………………………………………….  78

2-3 جامعه آماری تحقیق ………………………………………………………………………………………………. 81

3-3 نمونه آماری و روش اندازه گیری ………………………………………………………………………………………………. 82

3-4 ابزار جمع آوری اطلاعات………………………………………………………………………………………………. 82

3-4-1 روش پرسشنامه ……………………………………………………………………………………… 83

3-4-2 مطالعات کتابخانه ای……………………………………………………………………………………… 83

3-4-3 مصاحبه……………………………………………………………………………………… 84

3-5 فرضیه تحقیق………………………………………………………………………………………………. 85

3-6 متغیرهای تحقیق ………………………………………………………………………………………………. 85

3-7 مدل تحقیق………………………………………………………………………………………………. 86

3-8 روایی(اعتبار) و پایایی(اعتماد)………………………………………………………………………………………………. 88

3-9 روش تجزیه و تحلیل داده………………………………………………………………………………………………. 90

3-9-1 آزمونهای مورد استفاده در تحقیق……………………………………………………………………………………… 90

3-9-2 نرم افزارهای بکار گرفته شده در تحقیق……………………………………………………………………………………… 93

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته ها ………………………………………………………………………………………………. 94

مقدمه…………………………………………………. 95

4-1 آمار توصیفی و آمار استنباطی…………………………………………………. 96

4-2 توزیع جامعه آماری بر حسب سن افراد…………………………………………………. 98

4-3 توزیع جامعه آماری بر حسب سابقه کار…………………………………………………. 98

4-4 توزیع جامعه آماری بر حسب جنسیت…………………………………………………. 99

4-5 توزیع جامعه آماری بر حسب پست سازمانی…………………………………………………. 99

4-6 توزیع جامعه آماری بر حسب سطح تحصیلات…………………………………………………. 100

4-7 سوألات…………………………………………………. 100

4-8 فرضیه آماری و پژوهشی…………………………………………………. 110

4-9 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه اول…………………………………………………. 110

4-10 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه دوم…………………………………………………. 111

4-11 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه سوم…………………………………………………. 112

4-12 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه چهارم…………………………………………………………………………………………….. 113

4-13 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه پنجم…………………………………………………. 114

4-14 تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه ششم…………………………………………………. 115

4-15 آزمون  فریدمن…………………………………………………. 117

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات…………………………………………………………………………………………….. 118

مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 119

1-5 نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………….. 119

1-1-5 فرضیه اول ……………………………………………………………………………………. 119

5-1-2 فرضیه دوم ……………………………………………………………………………………. 120

5-1-3 فرضیه سوم……………………………………………………………………………………. 121

5-1-4 فرضیه چهارم ……………………………………………………………………………………. 121

5-1-5 فرضیه پنجم ……………………………………………………………………………………. 122

5-1-6 فرضیه ششم……………………………………………………………………………………. 123

5-2 پیشنهادات حاصل از تحقیق…………………………………………………. 124

5-3 پیشنهادات جانبی…………………………………………………. 126

5-4 پیشنهادات برای تحقیقات آتی…………………………………………………. 127

ضمائم و پیوستها…………………………………………………. 128

پیوست الف: پرسشنامه…………………………………………………. 129

پیوست ب: نتایج حاصل از روش دلفی…………………………………………………. 132

منابع…………………………………………………. 133

منابع فارسی…………………………………………………. 134

منابع انگلیسی…………………………………………………. 136

چکیده انگلیسی…………………………………………………. 138

 

فهرست جدول ها

جدول 2-1: انواع صکوک          37

جدول 2-2: ویژگی های انواع نظام بانکداری                    46

جدول 3-1: نتایج آلفای کرونباخ                    89

جدول 4-1: پرسشهای هر فرضیه                    97

جدول 4-2: توزیع جامعه آماری بر حسب سن افراد…………………………………………………. 98

جدول 4-3: توزیع جامعه آماری بر حسب سابقه کار…………………………………………………. 98

جدول 4-4: توزیع جامعه آماری بر حسب جنسیت…………………………………………………. 99

جدول 3-5: توزیع جامعه آماری بر حسب پست سازمانی…………………………………………………. 99

جدول 4-6: توزیع جامعه آماری بر حسب سطح تحصیلات…………………………………………………. 100

جدول 4-7: سوأل 1…………………………………………………. 100

جدول 4-8: سوأل 2…………………………………………………. 101

جدول 4-9: سوأل 3…………………………………………………. 101

جدول 4-10: سوأل 4…………………………………………………. 102

جدول 4-11: سوأل 5…………………………………………………. 102

جدول 4-12: سوأل 6…………………………………………………. 103

جدول 4-13: سوأل 7…………………………………………………. 103

جدول 4-14: سوأل 8…………………………………………………. 104

جدول 4-15: سوأل 9…………………………………………………. 104

جدول 4-16: سوأل 10…………………………………………………. 105

جدول 4-17: سوأل 11…………………………………………………. 105

جدول 4-18: سوأل 12…………………………………………………. 106

جدول 4-19: سوأل 13…………………………………………………. 106

جدول 4-20: سوأل 14…………………………………………………. 107

جدول 4-21: سوأل 15…………………………………………………. 107

جدول 4-22: سوأل 16…………………………………………………. 108

جدول 4-23: سوأل 17…………………………………………………. 108

جدول 4-24:سوأل 18…………………………………………………. 109

جدول 4-25: سوأل 19…………………………………………………. 109

جدول شماره 4-26-1 و 4-26-2 آزمون فرضیه اول…………………………………………………. 111

جدول شماره 4-27-1 و 4-27-2 آزمون فرضیه دوم…………………………………………………. 112

جدول شماره 4-28-1 و 4-28-2 آزمون فرضیه سوم…………………………………………………. 113

جدول شماره 4-29-1 و 4-29-2 آزمون فرضیه چهارم…………………………………………………………………………………………….. 114

جدول شماره 4-30-1 و 4-30-2 آزمون فرضیه پنجم   …………………………………………………………………………………………….. 115

جدول شماره 4-31-1 و 4-31-2 آزمون فرضیه ششم…………………………………………………. 116

جدول شماره  4-32 آزمون  فریدمن…………………………………………………. 117

جدول شماره  ب-1 نتایج حاصل از روش دلفی…………………………………………………. 132

 

فهرست نمودارها

نمودار 4-2: توزیع جامعه آماری بر حسب سن افراد…………………………………………………. 98

نمودار 4-3: توزیع جامعه آماری بر حسب سابقه کار…………………………………………………. 98

نمودار 4-4: توزیع جامعه آماری بر حسب جنسیت…………………………………………………. 99

نمودار 3-5: توزیع جامعه آماری بر حسب پست سازمانی…………………………………………………. 99

نمودار 4-6: توزیع جامعه آماری بر حسب سطح تحصیلات…………………………………………………. 100

نمودار 4-7: سوأل 1…………………………………………………. 100

نمودار 4-8: سوأل 2…………………………………………………. 101

نمودار 4-9: سوأل 3…………………………………………………. 101

نمودار 4-10: سوأل 4…………………………………………………. 102

نمودار 4-11: سوأل 5…………………………………………………. 102

نمودار 4-12: سوأل 6…………………………………………………. 103

نمودار 4-13: سوأل 7…………………………………………………. 103.

نمودار 4-14: سوأل 8…………………………………………………. 104

نمودار 4-15: سوأل 9…………………………………………………. 104

نمودار 4-16: سوأل 10…………………………………………………. 105

نمودار 4-17: سوأل 11…………………………………………………. 105

نمودار 4-18: سوأل 12…………………………………………………. 106

نمودار 4-19: سوأل 13…………………………………………………. 106

نمودار 4-20: سوأل 14…………………………………………………. 107

نمودار 4-21: سوأل 15…………………………………………………. 107

نمودار 4-22: سوأل 16…………………………………………………. 108

نمودار 4-23: سوأل 17…………………………………………………. 108

نمودار 4-24: سوأل 18…………………………………………………. 109

نمودار 4-25: سوأل 19…………………………………………………. 109

 

فهرست شکل ها

شکل 1-1: مدل تحقیق             9

 

چکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):

وجود یک سیستم مالی منظم و کارآمد باعث می شود که پس اندازها به مطلوبترین پروژه ها جریان یابد. در بازارهای مالی توسعه یافته به دلیل تنوع موسسات و ابزارهای مالی مورد استفاده، سیستم مالی کارآمدی دارند. از طرف دیگر مطالعات نشان می دهد که تفاوت بین کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته در وججود بازارهای مالی توسعه یافته است. بنابراین به نظر می رسد بررسی موانع رشد نظام بانکداری ایران به عنوان یکی از مهمترین بخشهای مالی ضروری می باشد.

هدف از این تحقیق بررسی موانع رشد نظام بانکداری در ایران می باشد. و همچنین تعحقیق فوق پیمایشی یا زمینه یابی است که یکی از طرحهای اساسی این گونه تحقیقات استفاده از روش دلفی است به این نحو که اگر بخواهیم درباره اتفاق نظر یک جمع صاحب نظر در مورد یک مسأله خاص به بررسی بپردازیم از این روش استفاده می کنیم.

نتایج حاصل از روش دلفی در مورد موانع رشد نظام بانکداری ایران به شش بخش تقسیم شد که این موانع عبارتند از: فقدان ساختار مناسبف فقدان مهندسی و ابزارهای مالی مناسب، ضعف قوانین و مقررات، ضعف نظارت، عدم استقلال بانک مرکزی و مشکلات عملیاتی.

در این تحقیق نظام بانکداری اسلامی ایران به عنوان متغیر وابسطه و شش مورد فوق به عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده. سپس تعدادی پرسشنامه برای آزمون وجود موانع فوق در نظام بانکداری در بین کارشناسان و مدیران و خبرگان نظام بانکی منتشر شدو در نهایت با  استفاده از آزمون t تمامی شش فرضیه فوق مورد تأیید قرار گرفت.

 مقدمه:

     بانک ها به عنوان موسسات مالی در یک جامعه نقش تعین کننده ای را در گردش پول و ثروت دارند و از جایگاه ویژه ای در اقتصاد هر کشوری برخوردارند. فعالیت مثبت و موثر بانکها می تواند در رشد بخشهای اقتصادی و افزایش تولیدات در هر بخش و یا شکوفایی دربرخی زمینه های اقتصادی اثرات مهمی را بر جای گذارد. در جهان امروز قسمت عمده مبادلات پولی به وسیله بانکها انجام می پذیرد. اداره امور زندگی مردم و همچنین اداره امور اقتصادی کشورها، مستلزم وجود بانکهاست.

  بانکداری و تأمین مالی اسلامی، پدیده ای به نسبت جدیدی است که فقط به چند دهه گذشته باز می گردد با وجود این، در همین مدت زمان کوتاه، این صنعت به رشد سالانه ای بیش از 10 درصد رسیده است. صنعت بانکداری اسلامی فقط محدود به کشورهای اسلامی نشده و در بسیاری از کشورهای جهان مطرح گردیده است لازم به ذکر است در کشور ما قانون بانکداری بدون ربا در سال 1362 مورد تصویب قرار گرفت است.

 

 

فصل اول

کلیات طرح

 

                                                          

مقدمه:

     بانک ها به عنوان موسسات مالی در یک جامعه نقش تعین کننده ای را در گردش پول و ثروت دارند و از جایگاه ویژه ای در اقتصاد هر کشوری برخوردارند. فعالیت مثبت و موثر بانکها می تواند در رشد بخشهای اقتصادی و افزایش تولیدات در هر بخش و یا شکوفایی دربرخی زمینه های اقتصادی اثرات مهمی را بر جای گذارد. در جهان امروز قسمت عمده مبادلات پولی به وسیله بانکها انجام می پذیرد. اداره امور زندگی مردم و همچنین اداره امور اقتصادی کشورها، مستلزم وجود بانکهاست.

  بانکداری و تأمین مالی اسلامی، پدیده ای به نسبت جدیدی است که فقط به چند دهه گذشته باز می گردد با وجود این، در همین مدت زمان کوتاه، این صنعت به رشد سالانه ای بیش از 10 درصد رسیده است. صنعت بانکداری اسلامی فقط محدود به کشورهای اسلامی نشده و در بسیاری از کشورهای جهان مطرح گردیده است لازم به ذکر است در کشور ما قانون بانکداری بدون ربا در سال 1362 مورد تصویب قرار گرفت است.

 

 

 

1-1 بیان مسأله تحقیق:

دستیابی به رشد اقتصادی بالا و پایدار همواره مورد نظر برنامه های اقتصادی کشورها بوده است. اثبات وجود رابطه مثبت میان توسعه بازارهاو نهادهای مالی و رشد اقتصادی توسط بسیاری از مطالعات، پژوهشگران را بر آن داشته تا عوامل رشد و یا بازدارنده توسعه بازار مالی را بررسی نمایند. در چند دهه اخير در زمينه تجهيز منابع و اعطاي تسهيلات و همچنين ابزارهاي سياست پولي و شيوه هاي اعمال، اجرا و نظارت بر سياست ها در جهان به ويژه كشورهاي اسلامي ، تحولات عمده اي روي داده است(رجایی ، 1385،341).

نظام بانکداری یکی از مهمترین بخشهای مالی ایران است.از يكسو در نظام مالي ايران، ابزارهاي مالي از تنوع و كارآمدي لازم برخوردار نيستند، لذاعمده وظيفه تجهيز و تخصيص منابع به عهده بانكهاست. از سوي ديگر، به دليل مشكلات ساختاري بازار سرمايه، داد و ستد دست دوم ابزارهاي مالي ،مانند اوراق مشاركت، نيز دستخوش نوسانات زيادي است لذا بانكها بايد هر دو وظيفه بازار پول و بازار سرمايه را به انجام رسانند، تسهيلات كوتاه مدت و بلند مدت دهند و همچنين در سرمايه گذاريهاي عظيم،شركت كنند. اين در حالي است كه بدليل مشكلات و ابهاماتي كه همچنان در حوزه تئوريك و نيز اجرايي ابزارهاي مالي در بانكداري بدون رباي كشور وجود دارد، نظام بانكداري موجود كشور هنوز نتوانسته نقش و جايگاه مورد انتظار را در نظام مالي كشور ایفا نماید و حتی بررسی نزدیک به سه دهه بانکداری اسلامی در کشور نشان دهنده این موضوع است که چالش ها ومشکلات موجود در مواردی منجر به همگرایی و مشابهت نظام بانکداری بدون ربا در ایران با نظام بانکداری مبتنی بر بهره گردیده است. به عبارت دیگر نظام بانکداری در کشور در مواردی عملکردی شبه ربوی داشته است. از این رو می توان گفت وضع موجود بانکداری ایران با وضع ایده آل بانکداری اسلامی که در سطح گسترده ای در ادبیات نظری و مالیه اسلامی مورد توجه قرار گرفته است، فاصله زیادی دارد و بررسي موانع و چالشهای موجود و ارائه راه حلهایی كه با ساختار پولي و بانكي كشور سازگار باشد، ضروري به نظر مي رسد.

سوال اصلی تحقیق:

موانع و چالشها در توسعه و گسترش بانکداری اسلامی در ایران چیست؟

 

1-2 اهميت وضرورت موضوع تحقيق:

وجود یک سیستم مالی منظم و کارآمد باعث می شود که پس اندازها به طرف مطلوبترین پروژه های سرمایه گذاری جریان یابد. بازارهای مالی از یک طرف نیازهای مالی موسسات را تأمین می کنند و از طرف دیگر انواع داراییهای مالی را در اختیار پس انداز کنندگان قرار می دهد. در بازارهای مالی توسعه یافته به دلیل تنوع موسسات و ابزارهای مالی مورد استفاده، سیستم مالی کارآمدی دارند و این در حالی است که  نظام مالی کشور ما همانند اکثر کشورهای در حال توسعه مبتنی بر نظام بانک محور است و در نتیجه نظام بانکی با داشتن بیشترین سهم در تامین مالی جامعه نقش موثری را در توسعه بازارها و نهادهای مالی ایران بازی می کند و همچنین اگر این موسسه مالی دارای مشکل و چالشی باشد تبعات منفی بسیاری را به دنبال خواهد داشت. پس می توان به طور کلی گفت نظام بانکی کشورما نقش بسیار مهمی در وجود یک سیستم مالی منظم و در نتیجه توسعه بازارها و نهادهای مالی دارد.

 

1-3 اهداف تحقيق:

هدف از این تحقیق، بررسی موانع و چالشها در نظام بانکداری در ایران به عنوان یکی از مهمترین بخشهای مالی در جهت بهبود و توسعه بازارها و نهادهای مالی است.

کشورهای پیشرفته که دارای نظام مالی توسعه یافته می باشند، توانسته‌اند با هدایت صحیح منابع مالی به رشد اقتصادی دست یابند. توسعة نظام مالی در یک کشور بدون در نظر گرفتن شرایط بومی کشور میسر نمی‌باشد؛ از این رو، توجه به دستورات اسلامی در زمینه امور مالی بویژه حرمت ربا در تأسیس یا کارآیی یک نظام مالی در ایران به عنوان یک کشور اسلامی ضروری محسوب می‌شود. پس به طور کلی هدف از پژوهش این است که موانع وچالشهای بانکداری اسلامی در ایران مشخص گردد و با بر طرف کردن آنها نظام مالی کارا و موثری داشته باشیم.

 

1-4 چارچوب نظری و مدل تحقیق:

مدلی که در این تحقیق استفاده شده است با توجه به تحقیقی بود که در سال 1387 توسط سه تن از اساتید موسسه آموزش و پزوهش اسلامی وابسته به بانک توسعه اقتصاد انجام شده است. این تحقیق پزوهشی کاربردی و دقیق در پاسخ به چالشها می باشد که نظر یکصد تن از اساتید و فعالان بانکداری اسلامی را شامل می شود این تحقیق هم تحلیلی می باشد و هم تجربی. در بخش تحلیلی، ادبیات موجود در بانکداری به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته و در بخش کاربردی سعی شده است تا اطلاعات آماری مرتبط با فعالیت های اصلی بانک های اسلامی جمع آوری شود و با تکنیک های مختلف آماری مورد بررسی قرار گیرد. برای این تحقیق پرسشنامه 30 سوال تهیه و برای 100 نفر از محققین، بانکداران و فقها در سرتاسر جهان فرستاده شد. که 60 نفر از این افراد، فرم را پر کرده و آنرا بازگرداندند. با توجه به اطلاعات بدست آمده فقدان مهندسی مالی، عدم نقدینگی داراییها، جهانی سازی و فقدان مشارکت در سود و زیان در چالش اول مواجه با بانکداری اسلامی در نظر گرفته شده است.

منظور، داوود و محمدی، محسن، بانکداری اسلامی در رقابت با بانکداری متداول، موانع و چالشهای پیش رو در مجموعه مقالات نوزدهمین دوره بانکداری اسلامی. در این پژوهش به صورت اجمالی به تشریح تفاوت های بانکداری اسلامی و متعارف می پردازد و سپس با در نظر گرفتن وضعیت موجود بانکهای اسلامی، به بررسی اهم مشکلات این موسسات، از جمله ملاحظات فقهی نبود چارچوب قانونی، نظارتی و نهادی مناسب، محدودیت ابزارها و بازارهای مالی اسلامی، وجود مشکلات عملیاتی، حاکمیت شرکتی، مسئله نقدینگی و مدیریت ریسک و موضوع آموزش، تحقیق و توسعه مولفه های نظام بانکی می پردازد.

 

 

 

 

 

فقدان ساختار مناسب

 

 

 

(شكل 1-1 مدل تحقيق)

بر اساس اين مدل، رشد بانكداري اسلامي به عنوان متغير وابسته در نظرگرفته شده است و فقدان مهندسي و ابزارهاي مالي مناسب، ، عدم استقلال بانك مركزي، چهارچوب ساختاری، چهارچوب نظارت، قوانین و مقررات و بالاخره فقدان تمهیدات لازم برای مشارکت در سود و زیان به عنوان متغيرهاي مستقل درنظرگرفته شده است.

سوالات یا فرضیات تحقیق

1) فقدان ساختار مناسب در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

2) فقدان مهندسی و ابزارهای مالی مناسب در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

3) ضعف نظارت در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

4) ضعف قوانین و مقررات در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

5) عدم استقلال بانك مركزي در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

6) مشکلات عملیاتی در عدم رشد بانکداری اسلامی ایران موثر است.

1-5 روش تحقيق:

تحقیق حاضر یک تحقیق پیمایشی است. این نوع از تحقیقات عبارتست از مشاهده پدیده ها به منظور معنا دادن به جلوه های مختلف اطلاعات جمع آوری شده و  از دو مرحله تشکیل شده است 1)مشاهده دقیق و نزدیک پارامترهای مورد پژوهش در جامعه 2) جمع آوری اطلاعات و معنا دادن به آنچه که مورد پژوهش قرار می گیرد. و به طرحهای اساسی تحقیق زمینه یابی، از روش دلفی استفاده می شود در واقع زمانی که بخواهیم درباره اتفاق نظر یک جمع صاحب نظر درباره یک موضوع خاص به بررسی بپردازیم از روش دلفی استفاده می کنیم(صفرزاده 1385)

 

1-6 قلمرو تحقيق(موضوعي،مكاني،زماني):

قلمرو موضوعی: موضوع این تحقیق بررسی موانع رشد بانکداری اسلامی در ایران می باشد که کلیه تعاریف نظام بانکی و بانکداری بدون ربا را و روشها و سیاست های اجرایی بانکداری بدون ربا را شامل می شود:

قلمرو زمانی: این تحقیق از آبان  سال  1390 تا پایان تیر ماه سال 1391 به طول انجامید.

قلمرو مکانی : با توجه به این که نمونه انتخابی از کارشناسان و صاحب نظران سیستم بانکداری در شهر تهران را شامل می شود، در نتیجه از نظر مکانی به تهران محدود می شود.

 

 

 

1-7 جامعه آماري:

جامعه مجموعه ای از همه عناصری است که مورد مطالعه قرار می دهیم و سعی داریم در مورد آن نتیجه گیری نماییم که دراین تحقیق جامعه آماری از مدیران، خبرگان نظام بانکی و کارشناسان بانکداری اسلامی می باشد.

 

1-8 نمونه، روش نمونه گيري و حجم نمونه

هدف اصلی تحقیق کشف اصولی است که در همه موارد صادق باشد پس سعی می گردد که نمونه ای از جامعه انتخاب شود که تمام خصوصیات جامعه راداشته باشد تا بتواند نتایج حاصل از نمونه را به  کل جامعه بسط دهد. با توجه به گستردگي جامعه آماري وعدم دسترسي به همه افراد از نمونه گيري تصادفي استفاده شده است بطوریکه که از مدیران، خبرگان و كارشناسان بانكي به طور تصادفي اطلاعات جمع آوري  مي گردد.

1-9ابزار گردآوري داده ها (اطلاعات):

در این تحقیق از پرسشنامه که یکی از ابزارهای رایج تحقیق و روشی مستقیم برای کسب داده های تحقیق است استفاده شده است به این نحو که ابتدا پرسشنامه ای با سوالهای باز_پاسخ در خصوص موانع و مشکلات در تحقق آرمانهای بانکداری اسلامی به کارشناسان و صاحب نظران بانکی فرستاده می شود تا پاسخ دهندگان بتوانند پاسخ را به اختیار خود بیان کندسپس پرسشنامه ای با سوال های بسته_پاسخ با توجه به پاسخ های پرسشنامه ابتدایی تنظیم شده است در بین صاحب نظران و کارشناسان توزیع می شود.(صفرزاده 1385)

در ضمن در این تحقیق از روش کتابخانه ای در خصوص گردآوری اطلاعات لازم در خصوص مبانی تئوریک و مبانی تجربی از طریق کتاب ها، پایان نامه ها، اینترنت،  مقالات فارسی و لاتین بدست آمده از ژورنالهای مختلف و نیز اطلاعات منتشر شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استفاده شده است.

 

1-10 روش تجزيه و تحليل داده:

شیوه تجزیه و تحلیل دادها در این تحقیق به صورت کمی یا آماری است با توجه به این که داده های این تحقیق ناپارامتریک هستند و آزمونهای این داده ها گاهی به عنوان آزمونهای مستقل از توزیع شناخته می شوند، تجزیه و تحلیل با بهره گرفتن از آمار استنباطی صورت می گیرد و از آزمون فریدمن جهت رتبه بندی فرضیه ها و از آزمون t جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است.

 

1-11 محدودیتهای تحقیق

تشخیص محدودیتهای تحقیق بسیار مهم است و توجه به این محدودیتها، محقق را در دفاع از یافته هایش مجهز تر می سازد. (صفرزاده 1385).

با توجه به این که این موضوع در بازارهای مالی ایران اهمیت خاصی دارد و با توجه به این که از زوایای زیادی می توان موانع موجود را بررسی کرد در سالهای اخیر مطالب زیادی در پیرامون این مسئله در سطح داخلی و خارجی منتشر شده است که حتی گاهی این مطالب به صورت ضد و نقیض می باشند که پیدا کردن مطالب مفید و صحیح کار بسیار سختی بوده است.

و در نهایت از محدودیتهای این تحقیق می توان به کمبود زمان و منابع مالی و همگاری نکردن بعضی از مدیران و سپرستان سطح بالا برای تحقیق با کیفیت تر اشاره کرد.

 

1-12 تعاریف متغیرها

متغیرهای یک تحقیق باید قابلیت سنجش و اندازه گیری را پیدا کند یعنی باید به شاخصهای عینی تری تبدیل شوند که بتوان آنها را مشخص و اندازه گیری نمود پس باید به شیوه ای تعریف شوند که مشاهده پذیر و قابل سنجش باشند و همچنین معیارهای اندازه گیری در جمع آوری اطلاعات به  گونه ای به کار گرفته شوند  که امکان ارزیابی فرضیه ها وجود داشته باشد .چنانچه این شرایط در مورد تعریف مشخصات متغیرهای مورد مطالعه رعایت شود می توان گفت که متغیر ، تعریف عملیاتی شده است(صفرزاده 1385) لذا تعاریف عملیاتی در خصوص هر یک از متغیرها به صورت زیر ارائه می گردد:

بهره: بهره نگه داری دارایی به شکل پول می دانند زیرا شخص با داشتن پول از درآمد صرفظر می کند که می توانست آن را برای تحصیل داراییهای دیگر به کار برد تا زمانی که بازدهی معادل بهره داشته باشد.( تواناییان فرد 1359)

ربا:عبارت است از بازده، پاداش یا مبلغ جبرانی که بابت زمان بندی بدهی در قرارداد وام مطالبه می شود.(ارسلان طریقی، 2004)

بانکداری متعارف: بانک هایی که فعالیت آنها مبتنی بر بهره می باشد.(رجایی، 1385)

بانکداری اسلامی: همان اهداف بانکداری متداول را دنبال می کند با این تفاوت که ادعا می شود که عملیات بانکی این بانکها بر اساس فقه معاملات اسلامی صورت می گیرد(نجم آبادی 1379 )

ساختار: چارچوب در جهت اجرای یک برنامه هدف بندی  و مدون و آماده سازی بسترهای لازم برای دستیابی به هدف( میرشاهی 2007)

مهندسی مالی: مجموعه طراحی ابزارهای نوین مالی، توسعه و اجرای صحیح فرایندهای مالی و فرموله کردن راه حلهای مناسب در فرایند مالی مهندسی مالی نامیده می شود.(بهزاد نفیسی، چهارمین کنفرانس بین المللی مدیریت، 1382)

 

 

 

دانلود پایان نامه ها با موضوع بانکداری اسلامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *